درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠

داستان مباحثه هشام بن حكم با يكى از علماى اهل سنّت

- با آن صداها را مىشنوم .

به همين ترتيب يكى يكى حواسّ ظاهرى را از او پرسيدم و بعد گفتم :

- قلب هم دارى ؟

- بله .

- قلب براى چيست ؟

- به وسيله آن تميز مىدهم آنچه را بر اين حواسّ مختلف وارد مىشود .

- با اين همه حواسّ مختلف از قلب بى نياز نيستيد ؟

- نه ، بسا حواسّ ظاهرى من اشتباه مىكنند و در اشتباهات مرجعى لازم است كه به آن مراجعه شود .

- پس قلب لازم است براى تميز و رفع اشتباهات ؟

- آرى .

هشام مىگويد : به او گفتم چطور خدا براى چشم و گوش و . . . مرجعى قرار داده كه وقتى اينها اشتباه كردند به آن مراجعه شود ، ولى براى اين همه انسانها پيشوايى قرار نمىدهد كه در اشتباهات به او مراجعه كنند ؟ ! وقتى كه پيامبر از دنيا مىرود مىگوييد پيغمبر براى مردم امام معيّن نكرده و مردم خودشان مىدانند ! ( 1 ) پس ما مىفهميم كه خدايى كه در يك بدن براى قواى آن يك مرجع قرار داده است كه در اشتباهات به آن مراجعه كنند ، نمىشود براى اين همه انسانها مرجعى قرار ندهد كه در اشتباهات و اشكالاتشان به او مراجعه كنند .

والسّلام عليكم و رحمة الله و بركاته


1 - اصول كافى ، ج 1 ، ص 169 ; و بحارالانوار ، ج 23 ، ص 6