مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

وقايع سنهء ست و ستين و سبعمائه ذكر بيرون آمدن شاه شجاع از شيراز و تسلط شاه محمود بر ملك فارس

دربار بود ريختند كه اگر دشمن از عقب آيد در گريوه بازماند . شاه محمود آگاه شده امراى تبريز لجام‌ريز در عقب رفتند و شب به گريوهء مايين رسيده از خسك آهنين كه ريخته بودند تمام مراكب ايشان بر جاى خشك ماند و تبريزيان بازآمده و شاه محمود ، به دولت فرخنده و طالع مسعود ، به دار الملك شيراز به هزار اعزاز و اهتزاز درآمد و اخبار اين فتح خجسته آثار به درگاه سلطان فلك اقتدار شيخ اويس با تحف و هدايا رفع كرد و خواجه سلمان ، در تهنيت اين فتح ، قصيده‌اى دارد . چند بيت ثبت شد .

نظم

دولت سلطان اويس عرصهء ايران گرفت * ماه سر سنجقش سرحد كيوان گرفت

ماهچهء رايتش سر به فلك برفراشت * شاه به ماهى ز روم تا در كرمان گرفت

از طرفى دولتش گردن ديوان ببست * وز جهتى لشكرش ملك سليمان « 1 » گرفت

گرد سپاهش كه هست سرمهء چشم ظفر * رفت وز پنجاه ميل عين سپاهيان گرفت

تا كه بود آفتاب تهمتن نيمروز * آن‌كه نخست از جهان حد خراسان گرفت

رايت فتح و ظفر رائد خيل تو باد * آن‌كه به يك حمله فارس همچو خور آسان گرفت

و خواجه سلمان از [ بحر و قافيه ديگر ] « 2 » در اواخر اين قصيده دو بيت آورده و گويند در خواب گفته است :

نظم

معجز اقبال شاه بود كه پيش از دو سال * نسخهء اين سر غيب خاطر سلمان گرفت

( 1 ) . خطهء فارس را ملك سليمان مىگفتند . حافظ شيرازى به هنگام دلگيرى از اقامت يزد فرموده : دلم از وحشت « زندان اسكندر » بگرفت * وقت آن است كه تا « ملك سليمان » بروم كه زندان سكندر يزد است و ملك سليمان فارس ( 2 ) . ك : بحر ذو قافيه . نكتهء مهم اين كه مولف اول از « دو بيت » تنها يك بيت آورده آن هم نه در « بحر و قافيهء ديگر » .