مجمع الانساب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢

خطبهء كتاب

فطنت بدان است و گويند همه آن است ، گرد قبّهء حقيقتش گردان است و به حقيقت سرگردان است ندا مىشنود ، بيت :

كز اين راز ، جان تو آگاه نيست * بدين پرده اندر ، تو را راه نيست

حسّ بصر به قوّت بشر از تصوّر ادراك او در غلطى ظاهر . بيت :

به چشم سر مر او را كى توان ديد ؟ * به عين سر توانى جان جان ديد

قوّت نظر از احساس كيفيتش عاجز . بيت :

آنجا كه تويى عقل كجا در تو رسد ؟ * خود زشت بود كه عقل ما در تو رسد

اى بسا شهباز خيال كه در هواى رؤيت او پر و بال زد و اسير و زبون و بال شد ، و اى بسا عنقاى عقل كه لاف معرفت او زد و منزوى شكاف قاف انفعال گشت . رباعى :

اى ذات تو سر دفتر اسرار وجود * نقش صفتت بر در و ديوار وجود

در پردهء كبريا نهان گشته ز چشم * بنشسته عيان بر سر بازار وجود

دامن خرگاه عظمتش از گرد تغيّر مصون ، و رياحين صمديّتش از نكبات فنا معصوم .

وجودش از لباس تناسل معرّا و ذاتش از شعار علايق مبرّا . واجب الوجودى كه اعراض وجود به جوهر جود خود قائم داشت . رزّاقى كه مورچهء ضعيف در جوف صخرهء صمّا از طعمه بىنصيب نگذاشت و آهوى وحشى را دايهء طفل يك‌ساعته ساخت . شعر :

فحمدا له ، ثمّ حمدا له * على ما كسانا رداء الكرم

و شكرا له ، ثمّ شكرا له * على ما هدانا لشكر النّعم

التّوحيد من انشاء المصنّف

زهى آيات صُنعت از عدد دور * زهى آثار برهان تو مشهور

منزه ذاتت از ادراك اوهام * مبّرا وصفت از تحرير اقلام

بدايات كمالات تو بىحد * نهايات عنايات تو بىعد

كمال قدرتت خالى ز نقصان * جلال شوكتت خاوى ز بطلان

كمينه قدرتت اظهار عالم * كمينه صنعتت تركيب آدم