مجمع الانساب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩

خطبهء كتاب

و مزيّن دار ! و دست حوادث زمان و نوايب سپهر روان از مجلس همايون و ساحت ميمون وزير بىنظير او يعنى خداوند خواجهء جهان ، مخدوم جهانيان ، خدايگان وزراء عالم ، كفيل مصالح بنى آدم ، عمدة اركان السلطنة ، شهاب سماء الوزارة ، وزير خدايگان اعظم ، دستور آصف راى عالم‌آراى ، اعظم سلاطين الوزراء فى العالمين ، فرمانفرماى وزراى روى زمين ، مربّى السلاطين و كهف الخواقين ، ناصح الملوك و ناظم امور المسلمين ، مصلح مصالح المؤمنين ، المنظور به نظر لطف احسن الخالقين - خلّد اللّه رفعته و جلاله و مدّ على كافّة المسلمين ظلاله - كه دستورى است بىبدل و ناصحى است بىخلل ، شعر :

هو الغيث انعاما هو الليّث نجدة * هو السيّد القمقام و النبير السعد

اوراق اخلاق او [ بر ] صحايف مجد و شرف ، و دفاتر مآثر او بر لطايف جود و كرم است . بيت :

كرم اوست مشرب اميد * درگه اوست قبلهء آمال

حضرتش را شكوه بيت حرام * لحجتش را مزاج سحر حلال

شعر :

هو البحر الّا انّه البدر زاهرا * سوى انه الضّرغام لكنّه الوبل

چهرهء فضل را به زينت افضال آراسته و طرّهء علم را به زيور انعام و اكرام پيراسته و كارخانهء هنر را به تصاوير حبّ هنرمندان ، مصوّر گردانيده . راستىخواهى ، از عهد ابو البشر تا يوم الحشر ، هيچ وزيرى بدين تمكين در چهار بالش فرماندهى ممكن نشد و تا مصور قضا نقش موجودات بست ، هيچ صاحب ديوانى بدين عظمت بر مسند وزارت ننشست ، و هيچ كارگزارى كافىتر از او پاى بر صندلى وزارت ننهاد . و چنان‌كه مشاهده مىرود ، در اين انقلاب كه در اين عهد واقع شد ، آن شرايط [ 6 ] خرده‌دانى و دقايق موىشكافى به جاى آورد كه در جذب صلاح ملك و دفع مضار از كار اهل ديار ، مساعى ابو مسلم ، صاحب دعوت عباسيان و مآثر صاحب عباد در استحكام قواعد دولت آل بويه ، منفى و ناچيز گرداند . بيت :

چنين كنند بزرگان چو كرد بايد كار * چنين نمايد كلك وزير ملك آثار

و امل فسح كه تا نه بس روزگار بسيط ربع مسكون از ميامين كلك معنىنگار صورت‌بندش از فرط عمارت و غايت عدالت ، بهشت اعلى و باغ ارم گردد . بيت :