ظفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٣

تتمهء داستان تولى كه به خراسان رفته بود

دگر هركه بد پير و پيكارجو * ز خونش روان شد در آن دشت جو

محاسب چو بشمرد هريك سوار * ز خوارزميان كشته بد بيست و چهار

در وقتى كه چنگيز خان لشكر به خوارزم مىفرستاد به شيخ نجم الدين كبرى - قدس الله سرّه - پيغام داده بود كه لشكر من متوجه آنجاست و شايد كه احوال خوارزم به غارت و قتل انجامد ، مصلحت آن است كه ايشان از آنجا بيرون روند .

[ نظم ]

چو بد آخر عمر مرد كهن * از آن‌گونه نگرفت در وى سخن

چنان داد پاسخ كه هفتاد سال * به خوارزم در بوده‌ام نيك‌حال

مروّت چنان مىكند اقتضا * كه گاه بلا تن دهم در قضا

اگر خونم آنجا بخواهند ريخت * ز فرمان يزدان نخواهم گريخت

چو شد آتش كينه افروخته * به ارگنج شد خشك و تر سوخته

نبد لشكر شاه را تير و تيغ * ز اندام دانا و نادان دريغ

مغل هرگز اين پند خواهد شنيد * كه زهاد را سر نبايد بريد

تتمهء داستان تولى كه به خراسان رفته بود

تتمهء داستان تولى كه به خراسان رفته بود

چون تولى آهنگ خراسان كرد ، تغاجار گوركان با جمعى از امرا با ده هزار مرد متوجه نيشابور شد و چون بدانجا رسيد ، مجير الملك كافى و عمر رخّى « 1 » و جماعتى ديگر كه آنجا بودند جنگ را تهيّهء عظيم نموده از آن جمله سه هزار تير چرخ و سيصد عرّاده و منجنيق بر بارو نصب كرده بودند . روز چهارشنبه [ . . . ] « 2 » رمضان 39 كه خسرو افلاك از ايوان غربى به ميدان شرقى درآمد و به زخم سنان آتش‌فشان سپاه زنگ را منهزم گردانيد ، جنگ دردادند و سه روز متصل به مراسم حرب اشتغال نمودند . در وقت نماز جمعه از قضاى آسمان تير چرخى از برج قراقوس بر تغاجار گوركان آمد و بدان هلاك شد . أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ

( 1 ) . متن : رجهى . ( 2 ) . در متن نانوشته مانده است .