ظفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٢

ذكر عبور كردن چنگيز خان از جيحون و فرستادن تولى به جانب مرو

افتاده است و هرگاه كه يكى به جد مىگردد ، ديگرى فرومىگذارد . از اين جهت كار خوارزم مانده است .

[ نظم ]

از آن كار خوارزم ماند اينچنين * كه ضدّند با يكديگر آن و اين

فراوان سپاه مغول كشته شد * تو گويى كه لشكر به خون كشته شد

چو بشنيد شاه جهان كدخداى * برنجيد از جوجى و جاغداى

همان در زمان از سر خشم شاه * فرستاد ايلچى سوى آن سپاه

كه پور كهن اگتاى شاه نو * از اين پس شما را بود پيش‌رو

ز گفتار و كردار او مگذريد * به فرمان او رزم پيش آوريد

چو فرمان شنيدند هردو پسر * هراسان شدند از خطاب پدر

همى رفت اگتاى روشن‌روان * گهى پيش اين و گهى پيش آن

بسى گفت بر مرد و بىكاهلى * به لشكر شدند از سر يكدلى

به يك بار رو [ به ] محاربه و قتال آوردند و منجنيق‌ها را گشاد داده تيرباران كردند و فرمان شد تا لشكر و حشر خندق پرآب را از خاروخاشاك انباشته كردند و لشكر مغول به حصار برآمدند و علم‌ها برآوردند و از بانگ جوشن‌پوش دل زمين در خروش آوردند .

[ بيت ]

چو كردند گرم آتش رزم را * فكندند باروى خوارزم را

اهالى شهر در دروب و محلات مجتمع شدند و بر هر درى حربى از سر گرفتند و نيزه و تير ، مردم را بر يكديگر مىدوختند و به قوارير نفط جان‌ها مىسوختند و چند روز متوالى بر اين منوال به مراسم حرب اقدام مىنمودند ، به مرتبه‌اى كه عدد كشتگان از حدّ و حصر بيرون شد .

[ نظم ]

به يك هفته شد همچو درياى خون * ز شهر آوريدند مردم برون

زن و كودك و مردم پيشه‌دار * ببردند با خويشتن صد هزار