ظفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

ذكر لشكر فرستادن چنگيز خان به‌طرف ايران از عقب سلطان محمد خوارزمشاه

ملك نيز از سر ضرورت به مقاومت مشغول شده ، توقجر از قضا در اثناى جنگ به تيرى كشته شد و لشكرى كه با او بودند از عقب آن دو امير رفتند و به ايشان ملحق شدند و جبه و سوبداى به زاوه رسيدند . اهل زاوه التفات نكردند و در ببستند و چون لشكر ، طلبكار سلطان بودند ، متعرض ايشان نشدند و بگذشتند . اهل زاوه از كم‌خردى در باز كردند و كوس فروكوفتند و به افسوس ، ناله و فغان برآوردند .

[ نظم ]

نگشتند ايل و ندادند چيز * به دشنام لب برگشادند نيز

سپهدار ايشان چنان خشم خورد * كه برگشت و آهنگ پيكار كرد

به سه روز شد پست باروى شهر * بكشتند پير و جوان را به قهر

به زاوه نماندند جز خاك و باد * كه لعنت بر آن كوس و افسوس باد

ز شومى آن كوس و آن ياوه بود * كه شد كشته هركس كه در زاوه بود

و زان پس دو لشكركش نامجوى * به سوى نشابور آورد روى

به جايى توقف نمىساختند * شب‌وروز لشكر همى تاختند

چو باد خزانى و ابر بهار * نبود آن سپه را به جايى قرار

چو اندر نشابور سلطان شنيد * كزين سان سپاهى به ايران رسيد

نجويند پيكار با هيچ‌كس * طلبكار خوارزمشاهند و بس

بلرزيد از آن ترس بر خود چو بيد * ببريد از تخت شاهى اميد

چو از بيم سرگشته بد تاجور * وزين آگهى گشت سرگشته‌تر

همى جست جايى كه پنهان شود * تن و جان خود را نگهبان شود

حرم‌ها فرستاد تا پيش كار * به قارن « 1 » دز آن قلعهء استوار

خود از بهر دفع سپاه گران * همى كرد كنكاج با مهتران

كه جايى كه دارند دريا و كوه * كه نبود بر آن دست توران گروه

نشان داد هركس در آن بقعه‌ها * به دريا جزاير به كه قلعه‌ها

( 1 ) . متن همه‌جا : قارون .