ظفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٩

ذكر لشكر كشيدن چنگيز خان به جانب ختاى

[ بيت ]

به جنگدو خورش آنچنان تنگ گشت * كه نانى به جانى نيامد به دست

پس آلتان از غم و غصه ، زهر خورد و بمرد و شهر را مسخر كردند .

[ بيت ]

مسخر شد آن تختگاه ختا * به اقبال شاه جهان كدخدا

و خبر پيش چنگيز خان فرستادند كه :

[ بيت ]

بسى گنج‌ها هست پر مال و زر * به بردن چه فرمان دهد تاجور

چنگيز خان سه امير ، قنغور و انكور و مرتىقيا را فرمان داد تا رفته آن اموال و خزاين را نقل كنند و چون بدانجا رسيدند ، خزانه‌دار آلتان ، مجموع اموال و ذخاير تسليم كرد و سه تخته حرير زربفت چينى پيشكش امرا كرد . قنغور نگرفت و آن دو امير ديگر بستدند و امراى ثلاثه با خزانه‌دار ، اموال و خزاين را حمل كرده ، متوجه چنگيز خان شد [ ند ] .

[ نظم ]

چو كردند بر شاه عرض آنچه بود * شهنشه به قنغور پژوهش نمود

كه دادت فدا هيچ يا نه بگوى * چنين داد پاسخ امير نكوى

كه من نستدم گرچه مىداد چيز * نكردم قبول از فدا يك پشيز

چنگيز خان از سبب ناستدن سؤال كرد . قنغور گفت : « اگرنه به جنگ و قهر مسخر شده بودى ، مال آنجا تعلق به آلتان داشتى هرچه دادى مىگرفتم » .

[ نظم ]

ولى چون به فرمان شاه جهان * گرفتند آن تختگاه مهان

همه مردم شهر باشند اسير * همه مال شه را بود ناگزير

هرآن كو به يك جو تصرف كند * و گر با كسى زان تكلّف كند

هرآن‌كس كه بستد هرآن‌كس كه داد * گنه‌كار باشند از راه داد

چو بشنيد چنگيز خان گفت زه * كسى زين سخن‌ها نگفته است به