سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى ) — الصفحة ٧٩
شرح تخت‌جمشيد
استادى ساخته شده باشد .
سطح تپه ، كه در آن خرابهء ساختمانهاى زيادى قرار دارد ، افقى نيست و ازاين‌روى ، ديوار بيرونى ، بلندى يكنواختى ندارد . من بلندى اين ديوار را در جاهاى مختلفى اندازه گرفته‌ام و اين اندازه‌ها را در نقشهء ساختمان نشان داده‌ام : ديوار در سمت جنوبى 2 / 1 14 تا 4 / 3 18 پا بلندى دارد ، در سمت غربى 32 تا 41 پا و در سمت شمالى 16 تا 27 پا .
I
/ 5 در بالاترين نقطه قرار دارد ( به‌طورىكه بعدا اشاره خواهد ، 50 پا بلندتر از افق كلى ) و ظاهرا اين قسمت قديمىترين قسمت اين مجتمع است .
H
/ 5 چندپا پائين‌تر است ، اما فضاى اين دو ساختمان گودتر بوده است و اين موضوع را مىتوان از پيكركنده‌هايى ، كه در اين‌جا ، روى ديوارها قرار دارند و قسمتى از آنها زير خاك مانده است ، دريافت . تالار ستونهاى
E
و
D
و
C
و
B
/ 5 پائين‌تر از ساختمان
G
/ 5 است و بلندتر از فضاهاى
AE
/ 5 و
a
/ 5 ، كه درست جلوى پلكان اصلى قرار دارد .
ساختمان كوچك
K
/ 5 از همهء ساختمانهاى ديگر پست‌تر است و ازاين‌روى نسبت به ساختمانهاى ديگر قسمت بيشترى از اين ساختمان در زير خاك مانده است .
در عوض در تالارهاى ستون‌دار
I
و
H
/ 5 و در جاهايى از
E
و
D
و
C
و
B
/ 5 ، حتى گرد و خاك روى زمين ديده نمىشود . در ساختمانهاى
I
و
H
/ 5 به روشنى ديده مىشود ، كه بالاى صخره تراشيده شده است . كف اين تالارها از صخره‌اى مرمرى است و به اين‌ترتيب زيباترين و پردوام‌ترين كف ساختمانى ، كه انسان مىتواند ، تصورش را داشته باشد ، به‌وجود آمده است . تمام سمت جنوبى
R
/ 5 با ساختمان
K
/ 5 هم‌ارتفاع است .
ديوار خارجى ، ديگر ديوار حفاظتى ندارد . اين ديوار حفاظتى و سنگهايش ، همراه قطعات ديگرى از اين خرابه‌هاى باشكوه به استخر و شيراز و حتما جاهاى ديگر برده شده است . ديوار ، در قسمت‌هاى جنوبى و شمالى ، طورى صدمه