عقد العلى للموقف الأعلى ( ضميمه رساله صلاح الصحاح فى طب ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٠

قسم سوم « 1 » [ در فضيلت پادشاهى و ذكر حكايات عادلان و صفت ممالك كرمان ]

مثنوى

هركه او خصم شهريار بود * مور گردد اگرچه مار بود

شاه اگر راندت ستيز مجوى * ور بخواند ره گريز مپوى

مال بهر زمانه دار نگاه * خرد از بهر پاس « 1 » خدمت شاه

باخرد را ز شه صبورى به * بىخرد را ز شاه دورى به

با سلاطين چو گفت خواهى راز * وقت آن را بدان چو وقت نماز

شه چو برداردت فكنده‌ش باش * چون ترا خواجه خواند بنده‌ش باش

دستت ار داد پابگاه بنه « 2 » * ور ترا سر كند « 3 » كلاه‌بنه « 4 »

فصل ، در ذكر عدل و ثواب منصفان و حكايت عادلان .

قال اللّه تعالى : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ و جاى ديگر گفت إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ * و جاى ديگر گفت وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ و قتاده « 5 » ميگويد در تفسير أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ يعني العدل و گفته‌اند عدل‌تر از وى خدايست در زمين . و مصطفى صلى اللّه عليه و سلم مىگويد يك روز از روزگار سلطان عادل بهترست از شصت ساله طاعت ، و عدل يكساعت بهترست از عبادت شصت ساله و گفت صلى اللّه عليه پادشاه عادل روز قيامت در سايهء رحمت خداى باشد تا ميان خلق حكم كند و گفت صلي اللّه عليه روز قيامت عادلان را منبرها از مرواريد بنهند . « 6 » و در صحيح مسلم « 7 » است عادلان روز قيامت بر منبرهاء نور باشند و گفت صلى اللّه عليه دوست‌ترين كسى بحقّ تعالى و نزديك‌ترين بوى پادشاه « 8 » عادل باشد روز قيامت و دورترين كسى از وى و بغيض‌تر پادشاه ظالم . و آورده‌اند كه موسي عليه السّلام در مناجات

( 1 ) - م ، ن ، ى : صدر . ( 2 ) - در حديقهء خطى آقاى ملك الشعراء بهار ( منه ) دارد . ( 3 ) - ر ، ق : دهد . ( 4 ) - ابيات فوق از باب دهم حديقهء سنائى است . ( 5 ) - مراد قتادة بن دعامهء سدوسى بصرى كور است . ( 61 - 118 ه ) كه از شاگردان عبد اللّه بن مسعود بوده و علاوه بر تبحر در تفسير و حديث در زبان عربى نيز استاد بوده است ( فجر الاسلام تأليف احمد امين ص 246 ، قاموس الاعلام خير الدين الزركلى ، ابن خلكان ج 1 ذيل حرف « ق » ) . ( 6 ) - چ ، نمينهند . ( 7 ) - مراد ابو الحسين مسلم بن الحجاج القشيرى ( 206 - 261 ) صاحب « صحيح » معروف است ( ابن خلكان ج 2 ذيل حرف ميم ) . ( 8 ) - م : پادشاهان عادل باشند .