شجرة الملوك ( تاريخ منظوم سيستان ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٩١

شجرة الملوك : بررسى متن

به جاى : در آن روزگار .

حذف كسرهء اضافه هم از مواردى است كه هم‌اكنون به وفور در گويش سيستانى به چشم مىخورد بويژه كسرهء بنوّت ، مثلا « غلام اسين مه مدى

yolamosen mamadi

» يعنى ، غلام حسين محمد ؛ غلام ، پسر حسين ، پسر محمد .

اين حذف كسرهء بنوّت هم در بيت زير به چشم مىخورد :

ز ساسان بن بهمن اسفنديار * برانگيخت يزدان يكى تاجدار

تبديل به همزه هم ، از ويژگىهاى سيستانى ابيات شجرة الملوك است ، چرا كه در گويش سيستانى از ديرباز تاكنون « ه » وجود نداشته است .

نمونه :

مگردان كسى از درت نااميد * كه دارى توام بر درى اعتميد

و يا :

توام چونكه دارى از ايشان تبار * ز ميراث اجداد نظمى بيار

سخن پايانى اينكه تا زمان ملك بهرام كيانى ، فرهنگ و ادب سيستان كاملا ويژگىهاى بومى خود را داشته است و به قول امروزى فرهنگ اين منطقه ، همچنان همهء مناطق ديگر ايران ، استقلال نسبى خود را داشته است و گويش‌وران اين منطقه هم با همهء علايق ايرانى خويش از فرهنگ بومى خود گريزان نبوده ، به‌طور فطرى ، حتّى در ادبيات محو آن بوده‌اند .

و ديگر اينكه اگر به تصرّفات نسخه‌نويسان و به ويژگى رسم الخط و اختصاصات بومى زبان اشعار شجرة الملوك و قواعد دستورى خاص آن توجه نشود ، سروده‌هاى آن [ گاه ] مغلق و معمّاگونه مىنمايد و اگر به موارد ياد شده ، كه به وفور هم در كتاب موجود است توجّه شود ، در اشعار شجرة الملوك ، ابيات نه تنها كم‌وزنى ندارد ، بلكه با توجه به زمان خودش در تاريخ تطوّر نظم پارسى ، ابيات برتر از حدّ متوسّط را هم پيش روىمان خواهد گذاشت . ( ج . م )

از آنجا كه نسخهء شجرة الملوك منحصر به فرد است و اكنون نسخه‌اى ديگر از آن در