شجرة الملوك ( تاريخ منظوم سيستان ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٨٥

شجرة الملوك : بررسى متن

نمودند بر لشكر خويش امر * كه جنگىسواران با خود و گبر

و در ميان ابيات معيوب به عيوب قافيه ، عيب بيت زير را هيچ توجيهى نمىتوان كرد كه مىگويد :

به فرمان شاهنشه فارسى * نوشتند خط و لغت فارسى

مگر اينكه در مصراع بيت فوق به جاى « شاهنشه » واژه‌اى بوده باشد يا تركيبى مختوم به « ات » ( ؟ ! )

* * * از نظر دستورى ، در اشعار شجرة الملوك ، تقريبا به‌طور كامل « آن » و « او » ى ضمير يا صفت اشارهء متفاوت با قاعدهء معمول به كار رفته است ، نمونه :

كه فرزند آن بود شاه جوان * سزاوار تاج و كلاه مهان

به جاى : كه فرزند او بود ( آن به جاى او ) .

* * *

اگر آن بيايد به اين سرزمين * شود زينت‌افزاى تاج و نگين

به جاى : اگر او بيايد ( آن به جاى او ) .

* * *

چو گفتار مرد ستاره‌شمار * شنيد او سپهدار با اقتدار

به جاى : آن سپهدار ( او به جاى آن ) .

كه مورد اخير از ويژگى گويش سيستانى هم هست و در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت .

همچنين در اين كتاب ، باز تقريبا به‌طور مطلق « چه » و « چو » به جاى يكديگر به كار رفته است ، نمونه :

نبودش چه جاى ثبات و ستيز * ضعيف از قوىدست شد در گريز

به جاى : چو جاى ثبات ( چه به جاى چو ) .

* * *