شجرة الملوك ( تاريخ منظوم سيستان ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧١
شجرة الملوك : بررسى متن
ماند . « 1 » حال آنكه بنابر مرآت واردات ، ملك محمّد حسين خان در اوايل سلطنت ملك محمود زنده بوده است و حتّى از پاره‌اى رفتارهاى خشن او نسبت به رؤساى خراسان جلوگيرى مىكرده است . « 2 »
ملك محمود پس از چيرگى افغانان بر اصفهان ، در مشهد اعلام پادشاهى كرد و پس از آن :
ز زابلستان تا به مشهد تمام * سراسر ورا بنده گشت و غلام
( برگ 111 الف )
ملك محمود سپس ملك لطفعلى خان را حاكم نشابور كرد و اين شهر پس از جنگى يك ماهه گشوده شد و سران بيات و جلاير كه بزرگان نشابور بودند تسليم او شدند . « 3 »
روايت قابل توجّه شجرة الملوك در اين قسمت دربارهء آمدن نادر به درگاه محمود است . بنابراين روايت ، نادر كه جوياى نام بود به درگاه ملك محمود آمد و يك سال نزد او ماند :
به يك سال در خدمت شهريار * كمر بسته آمد به ليل و نهار
( برگ 113 الف )
اين روايت مؤيّد روايت محمّد شفيع طهرانى در مرآت واردات است كه مىنويسد آغاز كار نادر در دستگاه ملك محمود سيستانى بوده است ، « 4 » امّا تاريخ‌نويسى افشارى البتّه چنين اشاره‌اى ندارد . نادر پس از آن چون
« فتادش به دل خواهش مهترى »
( برگ 113 الف ) به ابيورد برگشت و راه ستيزه با ملك محمود را پيش گرفت . از اين پس شرح درگيرىهاى ملك با نادر ، درگيرى با او در قوچان ( برگ 114 ب ) و يورش نادر به مشهد و ناكامى او ( برگ 115 ب ) و سرانجام ، رفتن نادر به درگاه شاه طهماسب آمده است . نادر و طهماسب پس از آن مبارزه‌اى بىامان را با ملك محمود آغاز كردند .
روايت شجرة الملوك دربارهء سرانجام ملك محمود نيز متفاوت از روايت
( 1 ) . شجرة الملوك ، برگ 109 ب . ( 2 ) . مرآت واردات ، ص 187 . ( 3 ) . شجرة الملوك ، برگ 112 ، ب ( 4 ) . مرآت واردات ، ص 147 .