سفرنامه فرهاد ميرزا ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩
- خلوت كريمخانى -
سال به سال از ابتداى خلقت تا 628 ق . ابن اثير معاصر با استيلاى مغول بوده و زمانا اولين مورخى است كه وقايع دوره استيلاى مغول را نسبتا به تفصيل در كتاب خود بيان كرده .
« مصاحب ، ج يك »
( 54 )
- بغاز داردانل -
- بغاز داردانل -
[ چناق قلعه بوغازى در تركى ] تنگه‌اى به طول حدودا 62 كيلومتر و عرض كمتر از 8 كيلومتر تا 250 / 1 متر كه درياى اژه را به درياى مرمره وصل و شبه جزيره « گاليپولى » ( در تركيه اروپايى ) را از تركيه آسيايى جدا مىكند .
« مصاحب ، ج يك »
( 55 )
- مدللو -
- مدللو -
بندر مدللو يا مدللى اسم اصلىاش « لسبوس » جزيره‌اى در درياى اژه غرب آسياى صغير . شهر عمده‌اش موتيلنه . در سال 428 ق م . بر عليه آتن قيام كرد ولى توفيقى نيافت . ارسطو و اپيكوروس در آن‌جا زيسته‌اند . در 866 ق . توسط ابو الفتح سلطان محمد خان ثانى ضميمه ممالك عثمانى شد .
« قاموس الاعلام ، ج 6 »
( 56 )
- اوزون‌آدا -
- اوزون‌آدا -
ح : « تركى است يعنى جزيره دراز . آدا در تركى به معنى جزيره است . »
( 57 )
- بورون‌آباد -
- بورون‌آباد -
ح : « لفظ تركى است . بورون به معنى دماغ است . »
( 58 )
- كيوس -
- كيوس -
جزيره‌اى در دريا اژه يونان در هشت كيلومترى غرب آسياى صغير . كوهستانى است و به جهت مناظر زيبا و آب و هوايش معروف است . نام تركى آن « ساقزآداسى » يعنى جزيره سقز .
جغرافيادانان عرب جزيره المصطكى مىگفتند . در 493 - 479 ق م . در تصرف ايران بوده و در 1822 م . قيامى بر ضد ترك‌ها در آن به وقوع پيوست اما با كشتار مسيحيان سركوب شد . بر طبق روايات « كيوس » زادگاه هومر نخستين شاعر يونان بوده است .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 59 )
- پاتمس -
- پاتمس -
يا پاتموس ، جزيره يونانى با 34 كيلومتر مربع مساحت و حدود 5 / 2 نفر جمعيت . در درياى اژه نزديك ساحل جنوبغربى آسياى صغير در « دودكانز » . يوحناى حوارى مكاشفات خود را در اين‌جا نوشت .
« مصاحب ، ج يك »
( 60 )
- جام‌جم -
- جام‌جم -
جام جم در جغرافيا كتاب ديگرى است از مؤلف همين اثر ( فرهاد ميرزا ) كه ترجمه‌اى است از جغرافياى ويليان پيناك كه در سال 1272 ق در تهران چاپ و ميرزا محمد على مدرس رشتى چهاردهى ( متوفى 1304 ق ) در تطبيق احكام فقه با علم هيئت جديد از آن استفاده كرده .
تاريخ شروع به تحرير 1270 و تاريخ انجام 1272 .
( 61 )
- خلوت كريمخانى -
- خلوت كريمخانى -
در گوشه شمال غربى محوطه گلستان چسبيده به تالار سلام ، بنايى سرپوشيده و ستون‌دار به صورت ايوان سه دهنه‌يى وجود دارد كه در وسط آن حوض جوشى ساخته شده و آب قنات شاه از ميان آن بيرون جسته در باغ‌هاى سلطنتى جريان مىيابد . اين قسمت از كاخ گلستان كه جلوخان يا خلوت كريمخانى ناميده مىشود چنان كه از نامش پيداست از دو نظر از محل‌هاى قديمى و تاريخى به شمار مىرود . يكى به‌سبب اساس بناى آن‌كه در زمان كريمخان نهاده شده و ديگر به‌سبب ستم و عمل ناجوانمردانه‌اى كه آغا محمد خان قاجار در اين محمل با استخوان‌ها پوسيده كريمخان زند روا داشته بود . پس از آقا محمد خان اين قسمت از بناى سلطنتى بر اثر تغييراتى تبديل به محوطه كوچكى به نام حياط كريمخانى گرديد و به‌علت صفا و آرامشى كه