سفرنامه فرهاد ميرزا ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

قلعهء طوس :

كشيد توپ به جايى كه بيم آن بودى * كه بىفتيله برافروزد از حرارت خور

نخست قلعهء « ده‌مرده » را ز خصم گرفت * چنان كه لشكر اسلام قلعهء خيبر

سپاه را پس از آن حكم جنگ و يورش داد * به‌پاى خاست در آن عرصه شورش محشر

يكى سحاب تو گفتى برآمد آتشبار * فروگرفت به يك لحظه دشت و كوه و كمر

به جاى اشك همه آتشين گروهه فشاند * به جاى قطره ، همه شعله جاى ژاله شرر

صداى توپ بپيچيد در هوا چونان * كه در بهاران در كوه غرش تندر

ز تيغ كوه يكى سنگ چون رها گرديد * هزار سنگ بغلطيد مرو را باثر

در آن ميانه ستمكاره جادوئىها كرد * كه تا برون فكند جان از آن ميانه مگر

گهى چو ديو مُشَعبد برآمدى به سپهر * گهى چو ناقهء صالح نهان شدى به حجر

ولى چو بخت نبودش ، نداشت كوشش سود * نشان تير بلا گشت ديو بداختر

به نيم لحظه به تاراج رفت و گشت اسير * دفينه‌هاى وى و خواهر و زن و دختر

خراب گشت و شكست و فرار كرد و گريخت * حصار او و سپاه و معاون و ياور

كنون نشانى از آن ناكسان نماده به جاى * مگر به دشت سر بىتن و تن بىسر

زهى مؤيد فرخنده‌بخت نيك‌خصال * زهى مظفر فيروز روز نيك‌اختر

نظام يافت به تو ملك ناصر الدين شاه * بزرگ گشت به تو دين پاك پيغمبر

از آن‌چه كردى در نظم ملك و قوت دين * جزاى خير بيابى ز ايزد داور

ز اهتمام تو خلقى ز دست ظلم و ستم * خلاص آمد و آسوده شد ز خوف و خطر

جهانيان همه زين فتح خوش‌دل‌اند ولى * نشاط و خوش‌دلى من بود ز جاى دگر

كه اين فتوح در آغاز قرن ثانى شد * دليل دولت و بخت و نشان فتح و ظفر

چنان حصار حصين اين‌چنين به آسانى * به دست آمد و اين خود به فال نيك شمر

به فر عاطفت پادشاه قدرشناس * هميشه بادت افزوده قدر و جاه و خطر

كلاه خسروى و تخت پادشاهى را * ز شاه ناصر دين باد زينت و زيور

به پايان رسيد تحرير اين كتاب مستطاب به خامهء عبد ذليل على رضا الحسينى الشيرازى ، روز سه‌شنبه هفدهم شهر ربيع الثانى سنهء يك هزار و دويست و نود و چهار ، مطابق اول مى ماه انگليسى سنهء يك هزار و هشتصد و هفتاد و هفت مسيحى انگليسى ، موافق دوازدهم ارديبهشت ماه جلالى ، ملاصق نوزدهم نيسان ماه رومى ، در دار العلم شيراز .

« حفت بالامن و الاعزاز به حق محمد و آله الطاهرين سلام الله عليهم اجمعين »