سفرنامه فرهاد ميرزا ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٧

روز دوشنبه چهارم محرم :

خلقى انبه « 1 » ز ترك و تاجيك * در منزل سرد و تنگ و تاريك

ماندند سه روز در گران‌تين * معلوم نگشت حاصل اين

جز آن‌كه ز خلق چيز گيرند * بىقاعده و تميز گيرند

قرصى كه بهاى او قروش است * در وجه ورا به ده فروش است

بنشسته رئيس در گران‌تين * غافل ز خدا و شرع و آيين

جز گفتهء خود روا ندارد * شرم و ادب از خدا ندارد

او راست گمان كه تا دهد دود * كرده است قضاى دهر مردود

تا داد به لَيت كرد ايمن * آن احمق را ز چرخ ريمن

دودى كه از او قضا گريزد * از استيلاى شما گريزد

ورنه به عجم قضاى محكم * هرگز نشود ز دود و دم كم

ما قوم عجب ضعيف حاليم * مقهور قضاى ذو الجلاليم

ما را نبود حكيم‌باشى * كز اوست چنين امور ناشى

كز ما بكند قضاى حق دور * ما را بكند ز لطف مسرور

القصه اهالى گرانتين * دارند عجب قرار و آيين

مكتوب ز كس فرانگيرند * از ترس كه تا و با نگيرند

گويند بد از هواى مكه * از مروه و از صفاى مكه

از مكه و از منى چه گويى * بايد كه زبان خود بشويى

كاين لفظ بُود همى وباخيز * بر ماست ز لفظ مكه پرهيز

يارب مپسند كاين چنين قَوم * بر خانهء تو نهند اين لوم

اسلامى اگر چنين ستيزد * از قوم يهود پس چه خيزد

اسلام عجب ضعيف گشته * همچون مه نو نحيف گشته

مشكل كه دوباره بدر گردد * يابنده جاه و قدر گردد

اين قوم كه غره‌اند بر هوش * كردند خداى را فراموش

ما را به زمين چو اقتدار است * حق را به زمين دگر چه كار است

ما را نرسد خيالى از كس * واپور و تل و شمن دفر بس

تا كشتى و ريل و تل رواج است * ما را به كسى چه احتياج است

يارب به كجاست پشه و باد * كس ياد نمىكند هم از عاد

يارب به كجاست طير خطاف * كاو صاف نمود قوم سفساف

بفرست بلاى ناگهانى * بر قوم دغا چنانچه دانى

تا بر حَرَمت پناه آرند * صد توبه از آن گناه آرند

پويند هم از ره انابه * گويند همه به عجز و لابه

( 1 ) متن : انبد . قياسا تصحيح شد .