سفرنامه فرهاد ميرزا ( فارسى ) — الصفحة ٢١٤
روز دوشنبه نوزدهم ذى الحجه :
غسل و نماز و آداب به جا آورند . نوشتن اسامى آنها خالى از سمعه و ريا نيست . جزا هم الله خيرا .
روز يكشنبه هيجدهم ذى الحجه :
روز يكشنبه هيجدهم ذى الحجه :
كه يوم الغدير است صبحى سه ساعت از دسته رفته به تنعيم ، به احرام عمرهء مفرده رفتم كه در عرض راه مدينه منوره واقع است . يك ساعت راه است . در تنعيم غسل كرده ، احرام بسته ، به بيت اللّه احرام لبيكگويان روانه شدم . طواف واجب به عمل آورده ، نماز را در مقام ابراهيم خوانده به منزل مراجعت كردم . رفتن و آمدن شش ساعت كشيد . در طواف آخر از خستگى حالت خواند دعا نبود ، به واجب اقتفا شد و به لا إله الا الله » اكتفا .
صاحب قاموس مىگويد : « و التنعيم موضع على ثلاثة اميال او رابعة من مكة اقرب اطراف الحيل الى البيت سمى به لان على يمينه جبل نعيم و على يساره جبل ناعم و الوادى اسمه نعمان . » و هركه از تنعيم به مكه برود نعيم كامير در يمين اوست ، اينكه خاقانى گفته :
ز آنجا به مقام عمره تازى * از عمره طراز عمر سازى
آخر عمل از مناسك اين است * آن ديوان را فذلك اين است
مقصود او عمرهء مفرده است .
عصرى براى تهنيت عيد شريف عون ديدن كرد . شب دوشنبه نوزدهم ، در ساعت چهار به حرم مشرف شده ، طوافى به جهت ائمهء اطهار عليهم السلام كرده نماز را در مقام ابراهيم خوانده مراجعت كردم .
امروز مذكور شد كه جمعى از حجاج به زيارت مدينهء منوره نرفته به جده مراجعه كرده و به اوطان خود رفتهاند . در حديث است كه حضرت رسالت ( ص ) فرمودهاند : « هركه زيارت خانهء خدا را بكند و مرا زيارت نكند در حق من جفا كرده است . »
معلوم است كه جفاى رسول ( ص ) از آدم جهول سر مىزند . كسى كه مخاطب ، « لولاك لما خلقت الافلاك » باشد خانه سنگ و خاك ، يكى از مظاهر آن وجود پاكى خواهد بود و در زيارت آن حكمت است . در حضور اين نعمت يكى دار السلام است و يكى نعم المقام . هاتف خوب گفته :
چشم دل باز كن كه جان بينى * آنچه ناديدنى است آن بينى
روز دوشنبه نوزدهم ذى الحجه :
روز دوشنبه نوزدهم ذى الحجه :
صبحى همشيرهزادههاى امام جمعه اصفهان به ديدن آمده بودند . عمامهء سبز را برداشته عمامهء سفيد گذاشته بودند . بر آنها بحث كردم كه : « شعار هزار سالهء خودتان را چرا محض ورود مكه ، تغيير دادهايد ؟ »
جواب حسابى نداشتند .
قريب به ظهر به زيارت مشرف شده طواف براى ائمهء اطهار عليه السلام كرده نماز را در مقام ابراهيم خوانده و در دور مسجد الحرام گردش كرده ، ابواب حرم مبارك را ملاحظه كرده با