فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٧
جلايريان - امراى ايلكانى
جلال الدين محمد استرآبادى
جلال الدين محمد استرآبادى
امير جلال الدين محمد استرآبادى از وزيران شاه طهماسب اول صفوى است . وى در سال 930 هجرى به مقام وزارت شاه طهماسب نائل شد .
جلال بن سلام بن بهرام شاه طبسى
جلال بن سلام بن بهرام شاه طبسى
خواجه جلال پسر سلام بهرام شاه طبسى در آغاز ملازم خواجه شيخ يحيى خوارزمى وزير ملك غياث الدين كرت بود . هنگامى كه امير تيمور به ايران يورش آورد خواجه شيخ يحيى او را به عنوان رسالت به نزد تيمور فرستاد . خواجه جلال در دربار تيمور مورد توجه قرار گرفت و مقام وزارت به او تفويض گرديد .
جلال كيا
جلال كيا
خاندان جلال كيا ، كه پس از حملهء مغول مدت كوتاهى در مازندران حكومت داشتند .
جلال مخلص
جلال مخلص
جلال الدين مخلص سمنانى ، از وزرا و مستوفيان معروف عهد ايلخانيان مغول . اجداد وى از ملازمان سلطان محمد خوارزمشاه بودند . و او در خراسان به ارغون خان ، ايلخان مغول ، پيوست ، و بعد از قتل شمس الدين جوينى به وزارت ارغون رسيد . اما چندى بعد متهم به همكارى با مخالفان ايلخان گشت و معزول شد و به سعى سعد الدوله يهودى به قتل رسيد .
جلاير
جلاير
طايفه‌اى مشهور از طوايف مغول كه قيدو خان جد چنگيز ، آنها را به انقياد خويش درآورد . طايفهء جلاير در زمان قديم كويانك لقب داشته‌اند ، كه گويند به معنى خان بزرگ بوده است . اين طوايف در زمان تجزيهء دولت چنگيز در ماوراء النهر ، خاصه ولايت خجند ، گاه امراى مستقل مىداشته‌اند . در ظهور امير تيمور ، امراى اين طايفه اطاعت آن جهانجوى را گردن نهادند . و حتى بهرام جلاير ، از امراى اين طايفه در رفع ياغيان مغول به امير تيمور كمك نمود .
تيره‌هايى از اين طايفه در عهد صفويه در حدود خراسان و كلات مىزيسته‌اند .
جلايريان - امراى ايلكانى
جلايريان - امراى ايلكانى
( 736 - 814 ه . ) بعد از انحطاط مغول و ضعيف شدن اقتدار آنها در ايران سلسله‌هاى مستقلى تشكيل يافتند كه جلايريان يا ايكانيان از جمله اين سلسله‌ها بودند كه هنگام حمله تيمور در قطعات مختلف حكمرانى داشتند . مؤسس اين سلسله شيخ حسن بزرگ پسر امير حسين بن آق بوقا بن ايلكانى نويان جلاير بود ، نواحى غربى ايران و نقاط مجاور بين النهرين را تحت نفوذ خود درآورده و پايتخت زمستانى ايشان بغداد و پايتخت تابستانى آنان تبريز بود . پسر شيخ حسن بزرگ ، معز الدين اويس در سال 757 به‌جاى پدر نشست . آذربايجان و تبريز را از پادشاهان ازبك دشت قبچاق گرفت و در سال 766 موصل و دياربكر را نيز بر ممالك خود افزود . جانشين او پسرش سلطان حسين با آل مظفر و تركمانان قراقويونلو به جنگ پرداخت . و اين تركمانان در آن روزگار بر ارمنستان و نواحى جنوبى درياچه وان مسلط گرديده بوده‌اند و در 779 با حسين متحد شدند . پس از كشته شدن سلطان حسين در 784 ممالك او بين او و پسرش سلطان احمد و سلطان بايزيد قسمت شد .
جلايريان سرانجام به دست اميران قراقويونلو منقرض شدند . ( 836 ه . ) .