فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٤
تخت‌جمشيد
مشرق پشت به دامنهء كوه رحمت داده ، و قسمت عمدهء ضلع غربى آن مشرف بر جلگهء مرودشت است .
قسمتى از سه جهت صفه در خود كوه تراشيده شده ، تخت‌جمشيد ، مقبرهء شمال و شرقى
ولى قسمت اعظم آن سنگهاى عظيمى است كه از سنگها و صخره‌هاى روى خود صفه استخراج كرده و پيوند داده‌اند . خود صفه ، چنان كه از كتيبهء روى جبههء جنوبى برمىآيد ، كار داريوش اول است . در قديم الايام سور و باروريى محيط بر صفه بوده كه بقاياى آنها هنوز به خوبى پديدار است .
بالاى صفه كاخهاى متعدد با پلكانها و نقوش برجسته ، ستونها ، آستانه‌ها ، طاقچه‌ها ، پنجره‌هاى سنگى ، و كتيبه‌هاى بسيار احداث شده است . مهمترين ابنيهء آن - يعنى كاخهاى آپدانه
( apadana )
يا آپادانا و صد ستون ، كاخ مركزى ، كاخ خزانه از زمان داريوش اول و پسرش خشايارشا است . بعضى از قسمتهاى تخت‌جمشيد ، ستون
الحاقى يا ناتمام از آثار اردشير درازدست ، ( سلطنتش 464 - 424 ق . م . ) يا اردشير ( سلطنتش 359 - 338 ق . م . ) است . دخمه‌هاى سوم اردشير دوم و دخمهء سوم ناتمام داريوش سوم در پيشامدگى محوطهء مجاور