مجمع التواريخ ( فارسى ) — الصفحة ١٣٦

شرح وقايع متنوعه كه بعد از رفتن امرا بصوب دار السلطنهء هرات در بلدهء مشهد مقدس معلى روى داد

گهت چون فرشته بلندى دهد * گهت با ددان دست‌بندى دهد

شب آن كو بنا نيست نارد به ياد * كليجه بگردون دهد بامداد

از اين ديو مردم كه دام و ددند * نهان شو كه همصحبتان بدند

گوزن گريزنده در مرغزار * ز مردم گريزد سوى كوه و غار

همان شير كو جاى در بيشه كرد * ز بد عهدى مردم انديشه كرد

چو مرغ از پى كوچ بركش جناح * مشو مستراح اندر اين مستراح

بزن برق‌وار آتش اندر جهان * جهان را ز خود وارهان وارهان

نظامى بخاموش كارى بسيچ * بگفتار ناگفتنى در مپيچ

بياموز زين مهرهء لاجورد * كه با سرخ سرخست و با زرد زرد

فردوسى گويد :

بر او باد لعنت همى صد هزار * مبادش بجز آتش اندر كنار

هميشه بلعنت گرفتار باد * روانش بدوزخ نگونسار باد

بهيئت اجتماعى شاهرخ ميرزا را از محل خود كشيده برآوردند و بعد از برآوردن عارى بودن نور بصر او به آن مخاذيل مبرهن و ظاهر گرديده متأسف شدند و به زبان حال بدين مقال مترنم بودند :

راستى خاتم فيروزهء بو اسحاقى * خوش درخشيد ولى دولت مستعجل بود

به آن ضعيفهء فتانهء قطامه صفت توبيخ و تشنيع نمودند لكن نظر به آن كه چنين حركتى بيمروتانه بى جا از آن نمك بحرامان بوقوع رسيده بود و تدارك آن ممكن نبود شهرت صحت چشم شاهرخ ميرزا را داده آورده بر مسند سلطنت نشانيدند و حكم بنواختن نقارخانه و شلك توپخانه و جزاير خانه داده دفعة در بلدهء شهر مقدس علامات روز رستخيز پديد آمده اماكن و جدار شهر از آواز توپخانه و جزاير خانه سيماب‌وار به حركت و تزلزل برآمد ، امرا كه در آستانهء مقدس متوجه تجهيز و تكفين مهراب خان بودند مضطرب شده رو بدولتخانهء پادشاهى نهادند ، جماعت اعراب و بيات