زبدة التواريخ ، أخبار الأمراء والملوك السلجوقية ( فارسى ) — الصفحة ٧٢
حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق از سرزمين گرجيان به روم
رفت و حال با او بگفت ، و هم دراين‌حال گرجيان بر مسلمانان يورش آوردند و مسلمانان پشت بدادند ، اما سلطان نماز خويش نشكست و به خضوع و خشوعش به‌جاى آورد . پس از آن بيرون آمد و برنشست و گرماى برخورد و خونريزىها را تاب آورد تا به شهر درآمد و زمين از پليدى ايشان پاك ساخت . در دژى دليرمردانى چند مانده بودند و سخت جسورانه با سلطان نبرد مىكردند . سلطان بفرمود تا پيرامون آن دژ هيزم فراهم آوردند و در آن آتش زدند ، تا سوختند و خاكستر شدند . سلطان هم خوشوقت و خوشدل به سراپردهء خويش بازگشت . سپاهيان اسلام نيز غنايمى يافتند بيرون از حدّ و شمار .
چو شب پرده فروانداخت ، بادى سخت وزيدن گرفت و بازماندهء آتش مذكور را در شهر انداخت ، و شهر يكسره بسوخت . بر كنار آن دژ نيز دژى استوار بود « 1 » كه سلطان آن را بگشود . « 2 » پس از يكچند پادشاه گرجيان « 3 » فرستادگان و هدايايى فرستاد و در آشتى كوفت و عذر بنياد كرد .
امير تمر حاجب و انك خاص « 4 » با فرستادگان گرجى از بارگاه سلطان برفتند و سلطان نيز به پادشاه گرجيان نامه كرد كه يا به دين اسلام درآيد و يا جزيه دهد ، كه او جزيه را پذيرا شد . « 5 »
حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق از سرزمين گرجيان به روم
حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق از سرزمين گرجيان به روم
پس از چندى سلطان آهنگ سرزمين روم كرد ، و خواست تا شهرستان‌هاى قارص « 6 » و آنى « 7 » را
( 1 ) . چه‌بسا اين دژ ، دژ لورى در نزديكى روستاى جلال اوغلى كنونى در جمهورى گرجستان شوروى باشد . ( 2 ) . ابن اثير ( 10 / 14 ) اشاره مىكند كه اين رخدادها در رجب سال 456 ه رخ داده است . ( 3 ) . پادشاه گرجيان در آن زمان بقراط چهارم ( 1072 - 1028 م ) بود . ( 4 ) . كذا ، و شايد درست « ايبك » يا « بك » باشد - م ا . ( 5 ) . در بندارى ( 31 ) اينسان است كه الب ارسلان ، بقراط بن گيوركى ، شاه ابخاز ، را به صلح و دادن دخترش به وى وادار كرد . در سبط ابن جوزى ( 136 ) اين گونه است كه سلطان خواهرزادهء بقراط ، شاه ابخاز ، را به زنى گرفت و به وى زينهار داد . پس از آن هم ملكهء گرجيان را براى نظام الملك خواستگارى كرد . به سال 975 م بقراط ( كه مادرش ابخازى بود ) وارث تاج و تخت ابخاز شد ، و در سال 1008 م به تاج و تخت گرجستان دست يافت . دو مملكت متحد ، و به نام دولت ابخاز نامور شدند ( نك . به : انتشابادزى 162 ) . ( 6 ) . قارص شهرى است در تركيه . « شهرى است ارمنى در نواحى تفليس ، و با تفليس دو روز راه فاصله دارد » ( ياقوت 4 / 323 ) . در ابن اثير ( 10 / 14 ) : قرس . ( 7 ) . شهرى است در سرزمين ارمنستان در ميانهء خلاط و گنجه ( ياقوت 1 / 59 ) . نخستين ناحيه در روم است