زبدة التواريخ ، أخبار الأمراء والملوك السلجوقية ( فارسى ) — الصفحة ٦٩
سخن از حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان به سوى روم
او را عتابى مىكرد سخت‌تر از زخم تير و كمان . سپس شمشير را بالا برد « * » و تهديدش آغاز كرد و هر لحظه مىگفت كه مىزنمت ، و عميد خاموش بود و او را مجالى نبود ، تا اينكه دلقكى سيلىاش بزد و گفت : « ديّوث ، بگو مزن » . ملك ارسلان ارغون را از گفت او خنده آمد و عميد خراسان از قتل بجست . پس از آن ، عميد هزار دينار از بهر آن دلقك فرستاد ، و مردمان را اين شگفت آمد و گفتند : « به يكى سيلى ، خورنده را رستن از نيستى رسيد و زننده را هزار دينار ! »
سخن از حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان به سوى روم
سخن از حركت سلطان اعظم عضد الدوله ابو شجاع الب ارسلان به سوى روم
پس از چندى سلطان الب ارسلان در آغازين روزهاى ربيع الاول سال چهارصد و پنجاه و شش از رى رو سوى روم كرد . سلطان را خبر داده بودند كه جماعتى از كردان دزد در حوالى حلوان « 1 » راهزنى مىكنند و در زمين به فساد مىكوشند . سلطان نيز سپاهى بسيجيد و به سويشان روانه كرد ، كه آن دزدان را جام نيستى درچشاند و حتى از ايشان يكى بدان ديار واننهاد . از بازماندهء آن كردان گروهى به بارگاه بيامدند و بر عهده گرفتند كه آن راه از راهزنان نگه دارند . سلطان نيز امارت آن نواحى به امير بك ارسلان داد و آنگاه لشكريان به شهر مرند رفتند و بدانجا مقام كردند . در راه روم اميرى نامدار « 2 » بود ، نامش امير طغتكين . « 3 » از تركمانان گروهى بر او گرد آمده و روميان را از آسيب ايشان نصيب بود و از غزو و جهادش ، بهره رنج . به خدمت سلطان پناه آورد و بر عهده گرفت كه در تنگ‌جاىهاى آن سرزمين لشكريان را راهبر باشد .
چون به سلطان خبر دادند كه سرزمين گرجيان در روم عرصهء گمراهى و جايگاه كفر و سركشى گشته است ، آهنگ آن ديار كرد « 4 » و فرزندش ، سلطان جلال الدوله ملكشاه ، را در لشكرگاه
( * ) در اينجا در متن مصحّح دكتر نور الدين « وقع » آمده كه نادرست است ؛ در نسخهء خطى « رفع » ( بالا برد ) آمده است - مترجم فارسى . ( 1 ) . حلوان شهرى است در سوى شمال باخترى عراق ، و اسدآباد در نزديكى آن واقع است . ( 2 ) . در اينجا ، در متن ، واژهء « مسير » بود كه مصحّف « شهير » دانسته شد و « نامدار » ترجمه گرديد - مترجم فارسى . ( 3 ) . در باب طغتكين ( در ابن اثير طغدكين ) ، نك . به : ابن اثير 10 / 13 . او نه در راه روم ، كه در ماوراء قفقاز بود . بونياتوف 189 . ( 4 ) . الب ارسلان يورش به بيزانس را راهبرى ، و با 180 هزار سوار سپاهى از سرزمين آذربايجان گذر كرد .