زبدة التواريخ ، أخبار الأمراء والملوك السلجوقية ( فارسى ) — الصفحة ١٣١
سلطنت سلطان ركن الدين طغرل بن محمد طبر بن ملكشاه بن الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق
فروش آورد » . ديگر روز ، سلطان از سابور خادم گنجور مشك خواست و او شكايت كرد كه اندك است و مهلت خواست ، و پس از چندى سى مثقال از آن آورد . سلطان به دو ، كه گنجور پدرش بود ، گفت : « در خزانهء پدرم از اين مشك چه اندازه بود ؟ » او پاسخ داد : « از آن در دژ اصفهان ، در سيمين و زرين‌ظروف ، نزديك به صد و هشتاد رطل بود » . « 1 » سلطان در شگفت آمد و حاضران را مىگفت : « بنگريد كه اين روزگار و آن روزگار را تفاوت از كجا تا به كجاست » .
سلطان محمود زبان عربى را نيك مىدانست ؛ از اشعار و امثال برخى در ياد داشت و از تاريخ و سيره آگه بود . « 2 » در شوال سال پانصد و بيست و پنج جان سپرد و گاه سلطنتش سيزده سال و هشت ماه و چند روز بود . « 3 » فرزندانش اينانند : محمد و ملكشاه و داود ، كه هيچيك سلطنت نيافتند و شاهى بيش نبودند . « 4 »
سلطنت سلطان ركن الدين طغرل بن محمد طبر بن ملكشاه بن الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق
سلطنت سلطان ركن الدين طغرل بن محمد طبر بن ملكشاه بن الب ارسلان بن داود بن ميكاييل بن سلجوق
چو برادرش سلطان محمود درگذشت ، وزير درگزينى و سران سپاه همداستان شدند كه رو به راه رى نهند و بدان منزل كنند . سپس كس نزد سلطان سنجر فرستند تا نزد ايشان آيد و هركه را خواهد ولايت دهد . پس از آن رفتند و زمستان را در رى ماندند و پنج ماه بدانجا مقام كردند . « 5 » سلطان سنجر در ماه ربيع الاخر سال پانصد و بيست و شش بيامد . وزير و سپاهيان عراق
( 1 ) . درخصوص وضع اين خزانه ، نك . به : ابن خلكان 5 / 183 - 182 . ( 2 ) . دراين‌خصوص ، نك . به : ابن خلكان 5 / 183 - 182 و بندارى 156 . ( 3 ) . محمود در 15 شوال سال 525 ه در 27 سالگى جان سپرد و مدّت 12 سال و 9 ماه و 20 روز سلطنت داشت . ابن اثير 10 / 239 . ( 4 ) . اين حقيقت ندارد ؛ همهء آنها مدت اندكى سلطنت يافتند ، و افزون بر اين او دو فرزند ديگر هم داشت : الب ارسلان و فرخزاد . ابو القاسم وزير و اتابك آقسنقر احمد يلى پس از مرگ سلطان محمود همداستان شدند كه فرزند محمود ، داوود ، را برگمارند . آنان در همهء بلاد جبل و آذربايجان از بهر او خطبه كردند ، و در همدان و ديگر بلاد جبل آشوب پديد شد و پس از چندى فرونشست . وزير هم به رى رفت ، كه سلطان سنجر در آنجا بود ، و در آن شهر پناه يافت . ابن اثير 10 / 239 . ( 5 ) . پس از آنكه براى ملك داوود خطبه شد ، او در ذى القعدهء سال 525 ه از همدان راهى زنجان شد . سپس به او خبر رسيد كه عمويش ، سلطان مسعود ، از گرگان راهى شده و به تبريز رفته و بر آن دست يافته است . ملك