رستم التواريخ ( فارسى ) — الصفحة ١٨١
[ داستان صفات نادر افشار ]
و بلندآواز و خرم‌دل و روشن‌روان بوده و بشاش و شادمان و سريع الغضب بوده .
آوازش چنان بلند و سهمناك بوده كه در وقت سخن گفتن ، تا يك ميل ، آوازش را مانند همهمهء شير مىشنيده‌اند .
به حساب و احتساب ، بسيار مايل بوده و والاهمت و سخى و كريم الطبع و باسط اليد و بنده‌نواز و رعيت‌پرور بوده .
در سپهدارى و سالارى و لشكركشى ، مانند وى ، آسمان نپرورده . و قوت بازو و سرپنجه‌اش به مرتبه‌اى بوده كه مانند حضرت موسى ( ع ) كه به شبانى مشغول بوده ، آن تهمتن‌مثال ، به ساربانى اشتغال داشته . چند اشتر مست ، قصد وى كردند . بيخ حلقشان را به سرپنجهء پهلوانى چنان فشرده كه نفسشان منقطع شد و مردند .
اهرمن‌صورت بوده و هر خصمى كه چشمش بر روى سهمناك و چشم پرخشم آن شيرصولت اژدهاهيبت مىافتاد ، ضعف قلب مىيافت و زانوهايش سست و بىحركت مىشد و مىگريخت .
از روى حساب و احتساب ، در دادن و استدن ، از حبه و دينارى نمىگذشت .
در امانت و ديانت و خيانت و خدمت و اطاعت و تمرد ، از ذره‌اى چشم نمىپوشيد .
از روى تحقيق كامل و دادگسترى ، سزا و پاداش اعمال هركسى را مىداده و هرگز كارى بىمشاورت با اولوالالباب و زمرهء اصحاب و احباب نمىكرده .
قوت حافظه‌اش به مرتبه‌اى بوده كه هرگز چيزى را كه مىشنيد ، فراموشش نمىشد .
حواس پنجگانه‌اش بسيار قوى بوده . فهم و ادراكش از حد و اندازه ، بيش بوده .
مرتكب معاصى و مناهى نمىشده . بىجرم و خطا ، كسى را نه مىكشته و نه آزار مىكرده .
در معقول فهمى ، بىنظير بوده و خط نستعليق را بد نمىنوشت و خوب مىخواند . در حسن‌سليقه ، فريد عهد خود بوده .
در فنون و آداب سوارى و رزم‌آورى و جنگجويى ، عديم المثال بوده .