مجمل رشوند ( فارسى ) — الصفحة ١٨

ايل رشوند و خاندان محمّد على خان

به چهار شاخه تقسيم شده است كه سه‌تاى آن اخلاف سه تن از چهار تن پسران خوادى هستند : رمه‌وند ، از رمضان ؛ صفروند ، از صفر ؛ رشه‌وند ( - رشوند ) از رشيد .

بايد توجّه داشت كه طايفهء احمدوند يا هه‌مه‌وند ، ظاهرا نسل دوّم از ايل بزرگ ببهء ساكن سليمانيه است ، كه در اين صورت اختلافى در انتساب ايل رشوند به ايل ببهء سليمانيه وجود ندارد ( ايلات و طوايف كرمانشاهان ، ج 2 / 2 ، ص 683 ؛ تاريخ الدول و الامارات الكردية ، ص ، 27 ) . از اين عبارت محمد على خان : « زبان كرمانج رشوند » - مجمل ، ج 1 ، ص 390 - نيز فهميده مىشود كه رشوندها كرد هستند .

امّا زبان رشوندها ، ژوبر ( ص 195 ) ، مىگويد :

« در ميان كردها ، رشوندها و شقاقيها و اردلانها . . . به زبان تركى سخن مىگويند » .

خچكو ( ص 63 ) ، دربارهء زبان رشوندها مىگويد :

« اينها بين خود به زبانى كه اصطلاحات آن از كردى بوده و براى ايرانى و تركها غير مفهوم است ، حرف مىزنند » .

ميرزا ابراهيم رشتى در سفرنامهء خود و ميرزا ابراهيم [ ميرزا محمد رشتى ] در سفرنامهء استراباد و مازندران و گيلان هر دو تصحيح دكتر مسعود گلزارى ( ص 177 ) ، مىنويسد : زبان [ رشوندهاى رودبار ] فارسى است . قهرمان ميرزا عين السلطنه در روزنامهء خاطرات خود ( تحرير 1303 ق ، ص 82 ) مىآورد :

« زبان الموت سه جور است . خانهاى رشوند تركى حرف مىزنند .

بعضى از دهات فارسى حرف مىزنند و دهاتيها تاتى حرف مىزنند » .

هنرى فيلد در مردم‌شناسى ( ص 204 ) ، مىگويد :

« رشوندها در الموت تركى و در رودبار ، كرمانجى حرف مىزنند » .