مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠١

خلافت مروان بن الحكم چهار ماه بود

و در تاريخ چنان خواندم كه عبد اللّه دانست كه حجاج با وى چنان خواهد كردن ، چهل روز طعام از خويشتن باز گرفته بود ، و به قدر اندكى پست [ 1 ] قناعت كرده بود با مشك و عنبر آميخته [ 2 ] ، تا اندامش بوى نكردى ، و چون بياويختندش هيچ اثر نميكرد از بوى ناخوش ، تا حجاج روباهى [ 3 ] كشته را بفرمود آويختن در زير جامه ، تا بوى ناخوش از آن برخاست .

نسب : ابو بكر ، و ابو خبيب [ 4 ] نيز گويند ، و نام : عبد اللّه بن الزبير بن خويلد بن اسد بن عبد العزى بن قصى بن اسد ، مادرش : اسما بنت ابى بكر الصديق بود ، حليت :

عبد اللّه مردى بود ميانه بالا ، نحيف ، و بر ميان چشمها اثر سجود داشتى ، و اسمر بود ، و او را هر روز چهارصد ركعت نماز [ و ] ورد بودى ، و كاتب او زياد بن سلم بود ، و عروة بن [ الزبير و ] مصعب برادران او بودند ( 196 - ب )

خلافت مروان بن الحكم چهار ماه بود

خلافت مروان بن الحكم چهار ماه بود

بصواب ديد عبيد اللّه بن زياد او را بيعت كردند پس از مرگ معاوية بن يزيد اندر ماه ذى قعده ، و اندر [ ان ] مدت [ ضحاك بن قيس بشام برخاست و مروان با ] [ 5 ] ضحاك [ 6 ] حرب كرد و او در بيعت ابن الزبير بود ، و ضحاك كشته شد ، و پس از آن

[ ( ) ] بگماشت و خبر بعبد الملك فرستاد عبد الملك وى را ملامت كرد ازين و گفت او را بايد با مادر گذارى پس او را باسماء سپردند . . . و خبرى ديگر كه هم نيز بدين شبيه است ( كا ج 4 ص 138 ) ولى ابو الفضل بيهقى روايت متن را در مورد خبر بر دار كردن حسنك نقل كرده است و گويا در ايران خبر اخير مشهورتر بوده است . [ ( 1 ) ] پست بكسر اول هر آردى را گويند عموما و آردى كه گندم و جو و نخود آن را بريان كرده باشند خصوصا و آن را بعربي سويق خوانند ( برهان ) [ ( 2 ) ] كا : و كان ابن الزبير قبل قتله بقي اياما يستعمل الصبر و المسك لئلا ينتن فلما صلب ظهرت منه رائحة المسك فقيل ان الحجاج صليب معه كليا ميتا . . . و قيل بل صلب سنورا . . ( ص : 138 ) [ ( 3 ) ] كا : گربه يا سگى [ ( 4 ) ] اصل : حبيب ، ( خبيب بضم الخاء المعجمه و بباءين موحدتين بينهما ياء مثناة من تحت - كامل . ج 4 ص 139 ) [ ( 5 ) ] اين معنى يا شبيه به اين از اصل افتاده بود ، اضافه شد ( ر ك حاشيه بعد ) [ ( 6 ) ] هو ضحاك بن قيس يدعو الى ابن الزبير . و قد بايعه اهل دمشق على ان يصلى بهم و يقيم لهم امرهم حتى يجتمع الناس ، و تحارب مروان و الضحاك و قتل الضحاك مرج الراهطه ( كامل ج 4 ص : 59 )