عالم آراى شاه اسماعيل ( فارسى ) — الصفحة ٤٩١

ذكر رسيدن جانى بيگ سلطان به خدمت قاسم خان پادشاه دشت بغلان و فرستادن قاسم خان پسر خود ابو الخير خان را با سپاه بسيار به جنگ نواب گيتى ستان و كشته شدن ابو الخير خان و فرار سلاطين اوزبك و سوانحى كه در آن ولا به منصهء ظهور پيوست

شعر :

همه گرگ زادان درنده خوى * ربوده ز شيران درنده گوى « 1 »

سرشته به خشم‌اند پنداشتى « 2 » * [ 335 ] همه زود خشمان دير آشتى

ز سوى دگر اوزبكان دلير * رسيدند مانند غرنده شير

همه سبز چشمان رخساره زرد * نشانيده بر كهربا لاجورد

ز خط صفحهء چهره‌شان بىنياز * زنخشان به جاى محاسن دراز

پر از چين دو ابروى پرمويشان * نهان چشم در زير ابرويشان

همه جغد چشم و همه ديو روى * همه شوم چشم و همه شوم خوى

همه رو بر رويشان موى نى * به جز گرد نكبت در آن روى نى

سرشته ز نخ جمله سر تا به پاى * همه كنده پيران مرده نماى

همه سگ صفت جملگى سگ نهاد * همه ديو روى و همه خوك‌زاد

دو دندانشان همچو « 3 » نيش گراز * دهانشان مغاره ز هم مانده باز

نواب ظل اللهى بعد از ملاحظهء چنين سپاهى ، به مناجات درآمده گفت كه خداوندا مرا قوت يك مورى نيست و اين كارها به حول و قوت تو پيش رفته ، به حق محمد و آل محمد كه تو فتح و نصرت به بندهء ضعيف خود و سپاه قزلباش كرامت فرمائيد . و به سجده درآمده گريهء بسيارى كرده ، چون سر برداشت به حول و قوت الهى و به امداد حضر [ ا ] ت ائمهء معصومين ، خود را با زور و شوكت ديگر ديده و شكست سپاه خصم و فتح و فيروزى سپاه خود ، معاينه مشاهده فرموده ، با دل خرم مراجعت فرموده در پاى علم « نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ » « 4 » قرار گرفت .

و ابو الخير خان را نيز اين خيال به خاطر رسيده ، او نيز به فراز پشته بر -


( 1 ) - دو بيت اول اين ابيات در حبيب السير ( ج 3 ص 450 ) با مختصر اختلافى آمده است . و عالم آراى عباسى ( ص 53 ) اين دو بيت را دارد : همه گرگ زادان درنده خوى * سبك رويشان جمله از بار موى ز اطوار ايشان بتر خويشان * پر از چين همه روى و ابرويشان ( 2 ) - اصل : بند آشتى . ( 3 ) - اصل : همه . ( 4 ) - آيهء چهارده از سورهء صف .