ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

داستان عهد بستن محمد على خان خوقندى با سلطان زمان و صاحبقران دوران و بار ديگر شكستن عهد ايلى و آشنايى به اغواى چندى از مفسدان و معاندان و لشكر كشيدن آن به جانب سد تفور ديزق و قورغان انداختن آن در خراب‌آباد موضع پشاغر و گذاشتن ايلغر با چندى از سرداران نامور .

ايستاده بود . الغرض تا به سه روز هرروز به همين دستور معامله بود . در همين اثناء روز سيوم به جناب‌عالى راهبانان خبر رسانيدند كه به ايلچى ثانى فرستاده از جانب محمد على خان ، ايلچى همراه شده مىآيد . به همين گفت‌وشنود بودند كه ايلچيان به آستان عالى رسيده ، به استسعاد بساط بوسى مشرّف شده جناب عالى را دعا نمودند .

ايلچى محمد على خان ، نامه از خانش آورده‌گى را به دو دست ادب برآورده داد . مضمون نامه همين‌كه بعد از حمد خداوند تعالى - جلّ شأنه - و پس از صلوة رسول خدا ، پادشاها جهان‌پناها اين كمينه به سخن هواخواهان نادان و به اغواى چندى از معاندان درآمده ، بيطرحى كه بود از ما به عالم وقوع آمد ، چنانچه كه از روى غرور دولت ، نقض عهد نموده از معهودگاه معين گذشته ، به قلمرو جناب عالى بىادبى كرده دست انداختم باز حقيقت كار رسيده ، از كردهء خود پشيمان گرديده ، از وجه معذرت‌خواهى ايلچى به عتبهء عليّهء شاهنشاهى روانه نمودم . اگر از روى پادشاهى مروّت نموده عذر ما بوپذيرند و از جرائم گذشته درگذرند تا به قيام قيامت نيكنامى به جناب گرامى مؤبّد باقى ماند . السلام على من اتّبع اللّه .

نظم

شنيد آن همه غلغل لشكرى * غريويدن كوس اسكندرى

برفت از سرش شيوهء گيرودار * ندانيست تدبير جز اعتذار

به رسم رسالت كسى برگماشت * فرستاد خطى بر آن عرضه داشت

همه خط او خالى از كذب و لاف * نموده به تقصير خويش اعتراف

نوشته كه ما آزموديم بخت * به باد فنا مىرود تاج و تخت

نهاديم گردن به فرمان همه * مطيعيم من بعد از جان همه

چو بازوى دولت شما را قويست * دگر كس كجا لايق خسرويست

بعد از انقضاء مطالعهء نامهء خان خوقند ، امير نيكنام ، ظفر فرجام ، امراى عظام را طلبيده ، مشورت انداخت كه در برابر اعتذار دشمن چه معامله بايد نمود ؟ اركان دولت و