شاه اسماعيل نامه ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٢

فهرست امثال و حكم

به يك جا اگر مانَد آب زلال * به زودى كمالش بود در زوال ( 931 )

پر از سرمه هر سو فضاى سپهر * ولى گشته تاريك‌تر چشم مهر ( 1718 )

توان بچّهء شير را دست بست * چو گردد قوى مشكل آيد به دست ( 849 )

تو بدخواه خود را به دوران سپار * كه دوران سزايش كند در كنار ( 1142 )

تو را گنج زر آن دم آيد به چنگ * كه كوبى سر اژدها را به سنگ ( 834 )

جز اين نيست آيين چرخ بلند * كه زهرى دهد بعد جلّاب قند ( 2630 )

جهان كِش ثبات و بقا كيش نيست * نمودى به چشم خرد بيش نيست ( 893 )

چراغى نيفروخت چرخ درشت * كش از تندباد حوادث نكشت ( 3819 )

چنين است آيين گردان سپهر * كه گه با تو كينش بود ، گاه مهر ( 1582 )

چنين است رسم فلك ماه و سال * كه بعد از كمالت رساند زوال ( 1323 )

چو از رهزنت دل هراسان بود * به منزل رسيدن نه آسان بود ( 832 )

چو بينى كه هم‌خانه‌ات اژدهاست * در آن خانه منزل گرفتن خطاست ( 827 )

چو بينى گلى آيدت در ضمير * كه روزى دهد ميوهء دلپذير ( 916 )

چو در بيشه افتد ز آتش شرر * سلامت نه زان خشك ماند ، نه تر ( 2268 )

چو دشمن كند با تو هم‌خانگى * تو را بهتر از خانه بيگانگى ( 818 )

حذر كن ز قومى كه بيگانه‌اند * به تخصيص وقتى كه هم‌خانه‌اند ( 819 )

حذر كن كه چون قطره يك جا شود * شود چشمه و چشمه دريا شود ( 851 )

خسان را مده سلك دولت به دست * منه تيغ در دست زنگىّ مست ( 2751 )

خطا پيش جاهل نمايد صواب * ندانست ديوانه آتش ز آب ( 1931 )

در اين نيلگون گنبد دل‌فروز * بود نوبت هركسى چند روز ( 3362 )

درختى كه هرگز نخيزد ز جاى * ز جور تبر افتد آخر ز پاى ( 932 )

دلش در سخن با زبان نيست راست * سخن مختصر قول و فعلش خطاست ( 837 )

ز بدخواه ، چشم نكويى مدار * نجست آب حيوان كس از زهر مار ( 839 )

ز بدگوهران چشم نيكى مدار * كه نارد گل و ميوه ، بيد و چنار ( 2758 )

ز بس كرد منع شراب از عتاب * شقايق خورد خون به جاى شراب ( 3863 )

ز خصم جفاجو ، مودّت مخواه * كه از شوره هرگز نرويد گياه ( 846 )

ز دست اجل كس در اين باغ نيست * كه چون لاله‌اش بر جگر داغ نيست ( 890 )