شاه اسماعيل نامه ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٨

واژه‌نامه

پادشاهان از ملك خالصه جدا كرده به كسى دهند ، مانند تيول ( - آل تمغا ) .

تنزيل ( در معنى قرآنى ) ( 4285 ) : فروفرستادن ، وحى كردن خدا كلام خود را بر نبى .

توأمان ( 1341 ) : مثنّاى توأم ، برج جوزا .

تيرك ( 1997 ) : جستن درد در اعضا .

تيز رفتن ( 3654 ) : تند و به شتاب رفتن .

ثاقب ( 968 ) : روشن ، فروزان .

جام گيتىنما / جام جم ( 3108 ) : جامى كه تمام احكام و حوادث نجومى در آن درج بوده است .

جبين ( 3946 ) : پيشانى .

جرّه‌باز ( 2188 و 2247 ) شاهباز .

جلباب ( پانويس بيت 4244 ) : پيراهن و چادر زنان .

جلاجل ( 36 ) : دراى خرد ، زنگ‌ها ، زنگوله‌ها ، سنج‌دايره ، دف ، دايره .

چاربازار ( 4322 ) : بازارهاى چهارگانهء متقاطع ، مانند چاربازار تهران و چاربازار قيصريّهء اصفهان . در اينجا ، كنايه از دنيا .

چاه بابل ( 4201 ) : چاهى در بابل كه هاروت و ماروت در آن محبوس‌اند .

چپر ( 1367 ) : ديوارى كه از چوب و خاك در برابر قلعه براى تسخير آن سازند و در پناه آن جنگ كنند .

چرغ ( 2089 ) : پرنده‌اى شكارى از نوع شاهين و شاهباز .

چنار ( زبردست ) ( 3606 ) : درختى معروف كه شعرا برگ آن را به كف دست و پنجه گشاده تشبيه كرده‌اند .

چنبر ( 3548 ) : خم كردن .

چوق / چوغ ( پانويس بيت 3573 ) : چوب ، چوبى كه بر گردن گاو گردونه‌كش نهند .

حذر كردن ( 819 ) : احتياط كردن .

حرز ( 4182 ) : طلسم ، دعا اعم از خواندنى و آويختنى .

حشم ( 3977 ) : چاكران و خدمتكاران كه براى صاحب خود غضب نمايند و با حريف جنگ كنند .

حقّه ( 42 ) : قوطى ، پيرايه‌دان .