مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١

آثار ديگر سيدى على

1 - مرآت كائنات دربارهء ساختن اسطرلاب و چگونگى كاربرد آن و علوم هيئت و استفاده از آنها در دريانوردى . نسخهء خطى اين كتاب در كتابخانهء دانشگاه استانبول محفوظ است .

2 - خلاصة الهيئة اين كتاب همانطور كه از نامش پيداست مجموعهء خلاصه‌ايست از تمام علوم هيئت كه در آنزمان مىدانستند و براى تهيهء آن از كتابهاى مختلف استفاده شده است .

نسخهء خطى اين كتاب در كتابخانهء اياصوفيهء و كتابخانهء نور عثمانيه تركيه وجود دارد .

3 - كتاب المحيط فى علم الافلاك و الابحار - اين كتاب مشهورترين اثر سيدى على است كه بطور خلاصه بنام « محيط » معروفست .

در اين كتاب تمام معلومات و تجارب علمى و دريانوردى سيدى - على در زمينه‌هاى علوم و فنون دريانوردى و هيئت و جغرافيا جمع آمده است . كتاب ، ده باب و پنجاه فصل دارد . و در آنها مسائل بسيار مطرح شده است . حتى اطلاعاتى دربارهء ينگىدنيا ( آمريكا ) و جزاير سيلان ، جاوه ، سوماترا و ساير جزاير اقيانوس هند دربر دارد .

در قرن گذشته قسمت‌هائى از اين كتاب دربارهء اقيانوس هند و علوم هيئت و جغرافيا بزبانهاى اروپائى ترجمه و چاپ شده است .

فن‌هامر آلمانى

J . V . Hammer

قسمت‌هاى منتخب آن را در سالهاى 1834 تا 1838 در مجلهء انجمن آسيائى بنگال به زبان انگليسى ترجمه كرده است .

لوئيجى بونلى ايتاليائى

Luigi BOnelli

سه باب منتخب از كتاب