مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠
تسلط پرتغاليها بر درياهاى شرق
به حضور شاه طهماسب بازيافت و مدتى در دربار او ماند و عاقبت از طريق بغداد به استانبول بازگشت .
« سيدى على » كه علاوه بر هنر دريانوردى با ادبيات نيز آشنائى داشت پس از بازگشت ، شرح اين سفر دور و دراز را كه چهار سال طول كشيد در كتاب « مرآت الممالك » نوشت .
از آنجا كه در جريان اين سفرها مدتى را در ايران گذرانيده است و بعلاوه سرگذشت او وضع حكومت‌ها و كشورهاى همسايهء ايران را در آنزمان نيز نشان ميدهد ، اين كتاب ميتواند براى بررسى و تحقيق تاريخ ايران در دوران صفويه مفيد واقع شود و به همين دليل به ترجمه فارسى آن اقدام شد .
بىفايده نخواهد بود كه براى فهم بهتر حوادث و مطالب كتاب زمينه‌ها و سوابق تاريخى و رويدادهاى آن و مختصرى از شرح حال نويسندهء كتاب نيز در اين مقدمه آورده شود .
تسلط پرتغاليها بر درياهاى شرق
تسلط پرتغاليها بر درياهاى شرق
از اواخر قرن نهم هجرى ( قرن پانزدهم ميلادى ) دريانوردان اروپائى و بخصوص پرتغالىها توانستند با تهيهء كشتىهاى بزرگ و محكم و با استفاده از قطب‌نما به پهنهء اقيانوسها سفر كنند و از جمله قارهء آفريقا را دور بزنند و به اقيانوس هند راه يابند .
هند و سرزمين‌هاى شرقى با محصولات و مصنوعات گرانبها و ثروت‌هاى افسانه‌اى براى ماجراجويان اروپائى كششى فوق العاده داشت و به همين جهت بود كه دريانوردان پرتغالى چون بارتلمودودياز و