مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٧
سخن گفتن قلم بلاغت دستگاه در باب اثنيهء ابنيهء پادشاه عدالت انتباه
سخن گفتن قلم بلاغت دستگاه در باب اثنيهء ابنيهء پادشاه عدالت انتباه
سخن گفتن قلم بلاغت دستگاه در باب اثنيهء ابنيهء پادشاه عدالت انتباه
بر ضماير بانيان مبانى سخن و راويان وقايع نو و كهن روشن و مبرهن خواهد بود كه مؤسس اساس خلافت و سرافرازى و ممهد اركان ملت حجازى ، معز السلطنة و الدنيا و الدين محمد همايون پادشاه غازى را به تشييد قواعد ابنيهء رفيعه و تمهيد معاقد قصور بديعه ميلى تمام و رغبتى مالاكلام است . و از جملهء بناهاى فرخنده اسم كه بنابر صورتىكه در آئينهء ضمير مهر تنوير آن حضرت عكس‌پذير است معمار همت‌عالى نهمتش به تأسيس آن پرداخته و شرفات غرفات آن را ،
مصرع :
به ايوان كيوان برافراخته ،
يكى « عمارت طلسم » است و آن عمارت به دار الخلافت آگره در كنار آب جون ارتفاع يافته ، و نور شمسهء طاق بلندش چون پرتو خورشيد بر ساحت گيتى تافته .
قطعه
قبهء افلاك پيش طارمش نامرتفع * روضهء فروس پيش ساحتش نادلپذير
پرعجايب چون سپهر و پربدايع چون بهشت * بلك آمد اين و آن با نسبت قدرش قصير
واضع تقدير اساسش را مگر ترتيب داد * ورنه وضعى اين چنين هرگز كه آرد در ضمير
بىشائبهء سخنورى و غائلهء مدح‌گسترى ، مهندس انديشه از كشيدن تمثال بىمثالش عاجز است و زبان نكته‌دان فكرت‌پيشه از تعريف تكلفاتش قاصر . مضمون كلمهء روضة