مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

سلطان ابو سعيد گوركان

صدر گفته :

اگر چه جملهء اوقاف شهر غارت كرد * خداش خير دهاد آنكه اين عمارت كرد

بر ديوار آن خانه نوشت . چون چشم ميرزا بابر بر آن نوشته افتاد متبسم گشت و با جناب مولوى مزاح بسيار كرد .

سلطان ابو سعيد گوركان

سلطان ابو سعيد گوركان

پادشاه فريدون‌فر جمشيدمنظر عدالت‌گستر رعيت‌پرور بود . امارات سلطنت و علامات خلافت از چهرهء همايون او لايح و انوار استحقاق ملكدارى و آثار استقلال ذات در تقلد امور شهريارى از بشرهء همايون او واضح .

از بناهاى آن‌جناب عيدگاه دار السلطنهء هرات است . و در بيرون درب عراق نيز منزلى نزه ساخته به « آق سرا » موسوم گردانيد . ديگر از آثار سلطان سعيد نهرى است كه به فرمان آن‌جناب از طرف مشرق در جانب شمال هرات جارى ساخته‌اند و به آن واسطه عمارات و باغات و بساتين جنت‌صفات از بالاى گازرگاه تا دامن كوه مختار از حيز قوت به فعل آمد و آن نهر را « جوى سلطانى » خوانند .

بيت

نسيم خلد و آب خضر مىبخشد اگر دانى * هواى دشت گازرگاه و آب جوى سلطانى

و از اولاد ميرزا سلطان ابو سعيد ، ميرزا سلطان محمود است كه بعد از شهادت پدر بر ولايت حصار شادمان و ختلان و ترمد و بدخشان و قندز و بقلان استيلا يافته پادشاه شد .

طبع سليم و ذهن مستقيم داشت و به نظم اشعار اشتغال فرموده « ظلى » تخلص مىنمود .

و از امراى سلطان سعيد ، امير جلال الدين مزيد ارغون در قبة الاسلام بلخ بر سر مزار فايض الأنوار جناب ولايت‌انتما خواجه ابو نصر پارسا - قدس سره - عمارتى وسيع و مدرسه‌اى رفيع بنا فرموده تا غايت ، آن بقعهء شريفه معمور است و حاصل اوقاف آن موفور .

و الحمد للّه الملك الغفور .