فوايد الصفويه ( فارسى ) — الصفحة ٤٦

ذكر در پادشاهى سلطنت و خلافت پناهى شاه عباس بن سلطان محمد شاه الصفوى الموسوى الحسينى بهادر خان

هزار تومان مىرسيد ، هر ساله به سر كار فيض آثار « 50 » چهارده معصوم صلواة الله عليهم اجمعين وقف كرده و به متوليان آن روضات متبركات مىرسانيدند ، و [ نيز ] مال يك ماهه رمضان المبارك را به رعاياى ممالك محروسهء خود بخشيده بود . يكى از موزونان در مدح آن پادشاه ولايت نشان فرموده است . الحق جا دارد و اين قطعه را ملك الشعراى ظهورى ترشيزى به رشته نظم كشيد . نظم :

خديو فلك رتبه عباس شاه * كه در برج شاهنست تابنده ماه

ز شيراز روزى به آئين جم * برون رفت داراى دارا حشم

ز صيد افكنيهاى شاه و سپاه * چو گرديد خالى و پر صيد گاه

به آهنگ شهر ( ارنيان « 51 » ) و دشت * سپه بر كشاورزى مىگذشت

فغان عجوزى سر راه گرفت * عنان نگاههاى شهنشه گرفت

نظر كرد شه ، ديد بيچارهء * سرا پا فغان از ستمكارهء

كه از فرقه بازداران يكى * ز گردن كشيها سرا پا . . .

( 72 چ ) ز من بهر باز تو مرغى ربود * كه پيشم به صد فر سيمرغ بود

بود تيره بىسايه‌اش نام من * هماى برون رفته از دام من

ز مرغان دامى فزون . . . * شد او بسمل و من به خون . . .

به گفتش بر اين لشكر افكن نظر * به چشم آيدت آن ستم گرمگر

ستم كش به پاسخ چنين لب گشود * كه حالى در آن رستخيزم نبود

كه ماند به يادم نشان كسى * به دانم چنين و چنان كسى

مشخص نه مجرم ، سپه بىشمار * فرو ماند داور به تدبير كار

به دستش يكى نازنين باز بود * كه از سينه پيرايه ناز بود

به چنگال قهرش سر از تن بكند * بخاريش از دست بر پا فكند

پس آنگه ز لشكر سرباز خواست * زهى شاه عادل زهى باز خواست

چو رحم است بر حال آن ناشكيب * كه ميبايدش خوردن از خود فريب

( 50 ) - « سر كار فيض آثار » از مشاغل عصر صفوى است كه در « تذكرة الملوك » اشارهء دقيقى به وظايف آن نمىكند . بنابر تعليمات و لاديمير مينورسكى بر « تذكرة الملوك » دائره عوايد محلى شهرهاى متبركه است كه زير نظر صدر خاصه انجام وظيفه مىكند جهت اطلاع بيشتر نگاه كنيد به : و . مينورسكى : « سازمان ادارى حكومت صفوى » ، ص 147 . ( 51 ) - ناخوانا ، نسخه برلين فاقد كليه اين اشعار است .