فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١

دبير قلم را به شرح بقيّهء احوال نقيّهء سلطان على پادشاه و شاه دين‌پناه رهنمون ساختن و لواى فلك‌فرساى دولت شاهى را بعد از شهادت سلطان على پادشاه از اردبيل به گيلان افراختن

سخن زيب طغراى شاهنشى است * سخن را به حكم ازل همرهى است

سخن شعله‌افروز شمع دل است * سخن نكته‌آموز هر عاقل است

تو اى زندگىبخش دستان فضل * كه شد خانه‌ات قالب جان فضل

كه بحريست جارى ازو نهرها * ز هر نهر آن آبخور شهرها

درا با دل پاك همچون حباب * بده خويش را بىتكلّف به آب

كه تا بحر معنى كنى موطنت * صدف سان پر از دُر شود باطنت

رود عكس هريك ز دل تا دماغ * دهد نور چون كوكب چلچراغ

درين نامه چون كلك معنىطراز * دهن از براى سخن كرد باز

در اوّل ز آدم سخن ساز شد * دگر ز انبيا نكته‌پرداز شد

نه از انبيا نكته‌گو شد به كلّ * سخن كرد از اجداد خير رسُل

[ 88 ] به ختم رسل چون كشيدش كلام * سخن راز ميلاد داد اختتام

ز اتمام آن چون فرح‌جوى شد * ز ارباب عصمت سخن‌گوى شد

سر داستان شاه دلدل سوار * كه بودش ز خلق نبى طور و دار

نهايت به مهدى كشيدش كلام * عليه الصلاة عليه السلام

سخن راند از آن پس ز اجداد شاه * شد از نسبت كاظمى رو به راه

اگر نكته‌گو شد به رمزى خفى * ز سلطان دين شيخ معنى صفى

ز آباء سلطان حيدرخصال * به حيدر كشيدش در آخر مقال

ز نو كردن داستان كهن * ز آدم به اين دم رسيدش سخن

كنون وقت آن شد كه از رأى و عقل * ز تاريخ شاهى دهد داد نقل

به هر قصّه دستان‌سرايى كند * چو بلبل ولى خوش‌نوايى كند

سخن را دهد زينت بىقياس * گه از استعاره گه از اقتباس

بدان‌سان دهد زيب هر داستان * كز انصاف بينند اگر راستان

بريشان شود روشن از فهم تيز * چو باشند يكسو ز كين و ستيز

كه بيرون ازين گوهر آبدار * نشايد ز جنس دگر گوشوار