فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٠

ذكر اقتران يافتن نيّر اقبال بابرى رفعت‌مكانى با كواكب اجلال امير نجم ثانى و ظهور و بروز تقديرات الهى و انتقال امير مشار اليه از جهان فانى به منزل جاودانى

كشيدند . و روز ديگر طبّاخان مطبخ معمورهء امير حاتم دستور به تهيّه اسباب طوى و اطعام مردم لشكر گردون‌سرانجام پادشاه ذىشوكت صاحب اكرام مشغولى نموده با وجود تنگدستى در ديار بيگانه ضيافتى پادشاهانه بر سر خوان مهمانخانهء زمانه كشيدند كه اطعام سليمان صاحب خاتم و بخشش و بخشايش حاتم از آن نشانه بلكه از هزار يگانه تواند بود . و بعد از آن هر روزه هشتاد سر گوسفند فربه‌تر از يكديگر به شيلان صباح و نصف آن جهت طعام رواح به ذبح رسيده به انواع و الوان اطعام جماعت مهمان مىنمودند . و اطعمهء خاصّه در ديگهاى نقره سرهء بىغش كه در باب كيمياگر آتش طلاوش مىنمود و در بزرگى وسعت و حلقه‌هاى طلا و نقوش اعلا با ظروف مطلّا و اوانى وسيع المبانى اعمال « يَعْمَلُونَ لَهُ ما يَشاءُ مِنْ مَحارِيبَ وَ تَماثِيلَ وَ جِفانٍ كَالْجَوابِ وَ قُدُورٍ راسِياتٍ » « 1 » از آن خبرى تواند بود منقسم مىگرديد و آنچه لايق و فراخور اين‌گونه ضيافت باشد ، خوانسالار به مجلس آورده بعد از فرسودگى از اسباب آسودگى سفره را درمىنورديد .

مثنوى

[ 489 ] شبانروزى دو بار اطعام كردى * به هريك فكر خاصّ و عام كردى

به هر منزل كه بزم‌آراى گشتى * زمين در زينت از گردون گذشتى

سراسر ظرفها از نقرهء خام * ز جنس سخته در وى كرده اطعام

طبق را چون صدف كز دُر بود پُر * برنج پاك‌طينت كرده پردُر

لبالب كاسها پر شيرهء قند * به جان شيرينىاش را بوده پيوند

ز عكس نقره و رنگ طلا خاك * نمود از نجم ثاقب رشك افلاك

در عشر اوّل شعبان سنهء مذكوره هر دو لشكر كه التقاى ايشان را كلك بيان صورت « مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ » « 2 » بر صفحهء بنيان تواند نگاشت ، از حوالى ترمذ اعنّه توجّه به جانب


( 1 ) . سبا ( 34 ) آيهء 13 . « براى وى هرچه مىخواست از بناهاى بلند و تنديسها و كاسه‌هايى چون حوض و ديگ‌هاى محكم بر جاى ، مىساختند » . ( 2 ) . الرحمن ( 55 ) آيهء 19 . « دو دريا را پيش راند تا به هم رسيدند » .