فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

گفتار در رسيدن خواجه سيف الدّين مظفّر به دار السلطنهء بهجت‌اثر و تزيين خطبه به اسامى سامى ائمّهء اثنى عشر و القاب شاه دين‌پرور و رسيدن امير نجم بعد از آن به اين كشور و تزيين بيرونى شهر جهت رسيدن پادشاه حيدرىمنظر

فقّاعيان حريم دكان را چون خانهء چشم به آبهاى پاك شست‌وشو كردند [ 452 ] و آب « 1 » لطافت در كسوت درهاى شاهوار در بازار به روى كار آورد نامهء اعمال خود را به مژدهء « افضل الاعمال سقى الماء » « 2 » از گرد گناه آبى ساختند و از نثار برف و دوشاب دلهاى اصحاب حرارت را از زنگ گرما بازپرداخت جامهاى برنجين چون مهر منير و طاسهاى مس چرخى به رنگ اين چرخ مستدير در پيش كار نهادند و از هريك بحر آبى به جانب لب‌تشنگان سر دادند .

مثنوى

فرش دكان نموده سنگ رخام * سقفش از شيشه چرخ مينافام

پيش دكان بسان حوض و حباب * طاسها پر ز ميوهء سيراب

موئينه‌دوزان از تركيب اپوك و سمور و سنجاب روز و شب قطعه‌هاى برف و سحاب آراستند و از آثار آن برف و ابر در سرما صبر و از برودت خلاصى يافتند .

مثنويّه

ز آس و سمور آنچه اندوخته * شب و روز بر يكدگر دوخته

چو بر سقف سنجاب ابلق كشيد * ز ابر تُنك آسمان شد پديد

شد از تختهء چلقوه آن دكان * شفق رنگ چون دامن آسمان

استادان كمانگر خود را از صورت ماران حلقه زده بر سر گنج توانگر نمودند و تير گران به دستيارى مهندسى بال مرغان « أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ » « 3 » را در اوج ارتفاع برگشودند .

مثنوى

با هم آميخته شد تير و كمان * راست همچون خَطِ ابرو ز ميان

[ 453 ] تير از قوس شود جايزه‌ياب * ليك در هاله كه ديدست شهاب

( 1 ) . نسخه « و آب » : مكرّر . ( 2 ) . امثال و حكم ، ج 1 ، ص 188 : حديث « بزرگترين كارها سيراب كردن تشنگان باشد » . ( 3 ) . ملائكه ( 35 ) آيهء 1 . « فرشتگانى كه بالهايى دارند دودو و سه‌سه و چهارچهار » .