فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥١
افروختن قهر آتش‌شكوه و سوختن كره و مردم ابرقوه و قشلاق و شكار در اصفهان بهشت‌آثار
خوب‌رويان به نغمه‌پردازى * كرد چون بلبلان هم‌آوازى
زهره قوال آن نشيمن خاصّ * مشترى بذله‌گوى و مه رقاص
صراحى سرفراز پيش قدح در سجود نياز و از كمال راستى در اظهار ما فى الضمير با جام و پياله همراز فنعم من قال :
بيت
صراحى اين همه روشن‌دلى از آن دارد * كه هرچه در دل او هست بر زبان دارد [ 319 ]
و جام پاكيزه سرانجام چون كف شاه عالىمقام به بذل لعل و ياقوت در انعام . زبان صراحى به معذرت ايثار مى صباحى با جام در اين كلام كه :
رباعيّه
در دهر به غير شرب اصفا چه كنيم * جز همدمى جام مُصفا چه كنيم
ما عاشق و رند و مى پرستيم به زرق * ز ابناى جهان حال خود اخفا چه كنيم
و لب پياله در جواب اين مقاله به مضمون اين رساله در پيغام كه :
رباعيه
گر روز كسى به مىپرستى گذرد * شب تا به دم صبح به مستى گذرد
بهتر ز عبادتى كه در وى نفسى * با خودبينى و فكر هستى گذرد
القصّه ، شبستان زمستان در سايهء شمع صراحى و مشعل جام چون نزديك به اختتام رسيد ، به پاى صبوح بهار اين بيت آبدار را در خطاب ساقى سيمين‌عذار آغاز تكرار كرد .
نظم
أفض بالصّبح اقداحا على قلبى و عجّلها « 1 » * كه زين آب و هوا خواهد شكفتن غنچهء دلها
اوايل بهار دلگشا به طريق اواخر فصل شتا در شماره و جام باده بىغش از دست ساقيان مهوش در اداره بود و چون شورباده و شيرين‌كارى دلبران ساده‌سيمين و ساده از حدّ گذشت ، خاطر نيسان‌مقاطر آن حضرت متوجّه طرب شكار گشت . نوبهار كه خفتگان باغ و صحرا بيدار شدند و سرمستان بادهء صبوح و غبوق چون چشم مخمور
( 1 ) . ترجمه : بشتاب و بامدادان جام‌هايى بر دل من بريز .