فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٩
گفتار در آرايش خطهء كاشان به قدوم عساكر فرخنده‌مآثر شاهى و آسايش مردم آن عرصهء جنّت‌نشان در سايهء معدلت‌گسترى و عدالت‌پناهى
القصّه ، بازار كاشان از امداد فرّاشان و نقّاشان به صد گونه از سپهر برين نمونه گشت و هر چار ديوار دكانش از نگارخانهء چينى بگذشت . سكّان آن بلدهء طيّبهء طيّبه‌نشان كه بىنوايب تغيير زمان و شوايب تغيير ناخوش تعبير دوران من الاول الى الان كمر ولاى خاندان بر ميان جان بسته بودند زبان خجسته‌بيان در مخاطبه غازيان به مضمون اين بيت خجسته‌اركان كه :
بيت
گر بهشت عدن مىخواهيد در روى زمين * هذه جنّات عدن فادخلوها خالدين « 1 »
برگشودند و مواكب فلك‌سير همايون را به خطاب مستطاب :
نظم
انزل به منزل زينب و رباب * و ارتع فهذا مرتع الأحباب « 2 »
تلقّى نمودند . شاه دين‌پناه در ظلّ علم رأفت و عنايت اللّه چون مهر درخشان [ 264 ] عرصهء كاشان را جلوه‌گاه ساخت و آفتاب رايت را در آن كشور ميمون‌بدايت همايون نهايت برافروخت و برافراخت . هر طرف را به ديدهء نظاره درمىآورد و هريك از اصحاب حرف را مستغرق بحر عنايت بىكناره مىكرد . گروه‌گروه در تماشاى فرّ و شكوه آن حضرت حارسهء « وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ » « 3 » را جهت دفع اصابه عين الكمال مىخواندند و از غايت شادى و سرور اين ابيات مشهور بر زبان مسرّت و حضور مىگذرانيدند .
شعر
گذر فتاد به صحراى كشتگان غمت * هزار جان گرامى فداى تير قدمت
فكند بر سر ما سروت از كرم سايه * مبادا ز سر ما دور سايهء كرمت
در اثناى اين سير و استماع دعاهاى خير ، خواصّ بارگاه كه در آن روز با يكديگر هم
( 1 ) . برگرفته از سورهء طه ( 20 ) ، آيهء 76 . « داخل شويد به بهشت‌هاى عدنى جاودانه » . ( 2 ) . ترجمه : در منزل زينب و رباب فرود آى و در آن گردش كن كه اين گردشگاه دوستان است . ( 3 ) . قلم ( 68 ) آيهء 51 . « كافران نزديك بود كه تو را با چشمان خود به سر درآورند » .