صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — الصفحة ٤٢

محمد رضا خان قوام الملك ثالث

بدست انگليس تحريك صدر بوده است ، خلاصه اگر مناسبت وقت اقتضا كرد شرح اين داستان را هم در ذيل حالات ميرزا آقا خان صدر خواهيم نگاشت . واقعا بناى اين كتاب به جهت شرح حال صدور قاجاريه است ، ذكر اولاد و احفاد آنها بايد خيلى مختصر باشد و الا در شرح حال جناب صاحبديوان خصوصا و ساير اولاد و احفاد آنها عموما مطالب افزون و اطلاعات خوب مىنگاشتيم ، همينقدر معلوم باشد كه جناب صاحبديوان در زمان طايفهء حاجى ابراهيم خانى ، رئيس و بزرگ است و درك زمان نه نفر صدر اعظم را نموده است و تمام اوقات مصدر خدمات دولتى بوده و آخر الامر با اكثر از صدور در نهانى بناى عصيان را گذاشته به حكومت يزد و پيشكارى آذربايجان در دفعهء اولى و حكومت عربستان و پيشكارى اصفهان و چندى حكومت آنسامان و باز به پيشكارى آذربايجان و بعد از جانب حضرت ظل السلطان به پيشكارى فارس و وزارت مستقلهء فارس رفته است و بهترين ارتقاء او به رتبهء اعلى ، همين ايالت خراسان است و از اين سروسامان او را خداوند قهار ميداند . اينمرد با تدبير از ارباب مكنت ايران شمرده مىشود ، سالى صد و بيست هزار تومان فقط از املاك شيراز خود غير از جنس عايدى دارد و املاك او در آذربايجان و يزد و عربستان و اصفهان و ساير بلدان او هم به آلاف و الوف ميرسد .

ميرزا حسنعلى خان نصير الملك

پسر ميرزا على اكبر قوام الملك و برادر جناب صاحبديوان است ، اكنون در شيراز در ايالت شاهزاده معتمد الدوله پيشكار ماليات و مشغول حواله و اطلاق است شخصا محترم است و در حضور والى هم محترم است .

محمد رضا خان قوام الملك ثالث

اين قوام پسر مرحوم ميرزا على محمد خان قوام ثانى پسر ميرزا على اكبر قوام الملك اول است كه برادرزادهء صاحبديوان و نصير الملك محسوب مىشود و كنون در فارس حاكم ايلات شيراز و بلوكات و مباشر امور شهر است ، جنبهء امرائيت دارد و در مجلس سلام والى بايد بايستد . شرافت و احترام نصير الملك در شيراز بيشتر است ولى نفوذ و اقتدار و ابوابجمعى و دارائى قوام الملك بيشتر از عم است به پردلى و تهور و زرنگى معروف است ، در چند سال قبل هشتاد نفر را كشت و به اين واسطه