صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — الصفحة ٢٧١

شرح حال مشير الدّوله حاجى ميرزا حسينخان صدر اعظم دولت علّيهء طهران

به هم بخورد بحضور همايونى بروم درين بين خود بندگان اعليحضرت همايونى روحنافداه بنده را باسم صدا و احضار فرمودند ؛ من وارد اطاق شدم ديدم بندگان اعليحضرت شاهنشاهى در روى صندلى جلوس فرموده بودند و صدر اعظم بلافاصله در روى زمين نشسته بود هنوز من نزديك نشده صدر اعظم زانوها را به زمين گذاشته نيم‌خيز حركت كرده دست خود را بكلاه شاه گذاشت و به من خطاب كرد و گفت محمد حسينخان به اين سر مبارك و بعد دست را بپاى بندگان همايون گذاشت و گفت به اين خاكپاى همايون قسم لدى الورود در انزلى هزار چوبت ميزنم . من از شدت وحشت نزديك بود قبض روحم شود . بندگان همايون شاهنشاهى بصدر اعظم مكرر فرمودند آنچه بشما از فلانى سعايت كرده‌اند دروغ محض است او دشمن زياد دارد شما نبايد سخن مردم را دربارهء او بشنويد . من ديگر جواب صدر اعظم را ملتفت نشدم بطور قهقرى از اطاق بيرون آمده فى الفور نزد مرحوم مغفور امين السلطان طاب ثراه رفتم و تفصيل را بايشان عرض كردم ايشان به من فرمودند چارهء اين كار را چه مىبينى ؟ عرض كردم بهترين چاره‌ها اينست كه شماها از تفليس با جمعيت كم و بنه سبك به طرف انزلى بايد برويد مرا مأمور كنيد كه با احمال و اثقال نوكرهاى زيادى كه از مردم همراه است بانزلى بيايم و اسباب زيادى را در آنجا برسانم . ايشان فرمودند رأى سليم همين است . چون اين سخنان گفته شد از آنجا برخاسته به منزل خود آمدم جناب امين الدوله خود را در پتوئى پيچيده خوابيده بودند من خدمتشان عرض كردم يا ايها المزمل برخيز و شرح حالم بازپرس ايشان برخاستند و من تفصيل را در خدمتشان عرض كردم ايشان پتو را بسر كشيدند و رو را به طرف ديوار كشتى كرده فرمودند تا انزلى خدا بزرگ است . ديگر نميدانم درين سخن مسبوق به عزل صدر اعظم بودند يا آنكه محض دلدارى من اين كلام را فرمودند . خلاصه ، قريب بغروب حاجى مجيد پيشخدمت صدر اعظم به منزل من آمده مرا نزد صدر اعظم برد صدر اعظم و شاهزادگان و امين السلطان در عرشهء كشتى نشسته بودند من با ترس‌ولرز نزديك شدم به من گفتند كه امين السلطان را ديدى و او را واسطه كردى كه عقب بمانى و بارها را بياورى بسيار خوب چاروادارى هم بكن بعلاوه بعد از ورود بانزلى منتظر هزار چوب هم باش