صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥
ذكر اولاد حاجى محمد حسينخان صدر است .
بابه اقتدى عدى فى الكرم * و من يشابه ابه فما ظلم
و در اين كار باقى بود و چند نفرى هم منتظر اين بودند كه صدارت را به ايشان بدهند .
چون خاقان مغفور رخت به جنان كشيدند ، امين الدوله ترسيد ديگر به كارهاى دولتى مداخله نمىكرد ، به جهت آنكه او بعد از وفات نايب السلطنه ولايت عهد را از براى ظل السلطان امضا مىكرد و به سلطنت محمد شاه غازى راضى نبود ، چون كار را چنين ديد انديشيد و به خانهء حاجى سيد محمد باقر مجتهد رشتى بست نشست .
هرچه او را به جهت وزارت عظمى طلب كردند و دعوت نمودند ، ابدا تمكين نكرده و خود را آسوده ساخت .
شرح حال عبد اللّه خان امين الدوله و اللهيار خان آصف الدوله و ميرزا عبد - الوهاب معتمد الدوله خيلى طولانى است و كتاب جداگانه مىخواهد . چون صدارت آنها بطور رسمى اعلان نشده بود و در كارشان فتور و تزلزلى پيدا شد ، لهذا آنها را در جزو اين صدور مستقله ننگاشتيم و در ذيل حالات حاجى محمد حسينخان صدر اشاره به اسم و رسم آنها نموديم و كنون به تعداد اسامى اولاد مرحوم حاجى محمد حسينخان صدر مىپردازيم .
ذكر اولاد حاجى محمد حسينخان صدر است .
ذكر اولاد حاجى محمد حسينخان صدر است .
آن مرحوم هشت اولاد ذكور و چهار دختر داشته است .
اسامى ذكور از اين قرار است :
- مرحوم عبد اللّه خان امين الدوله ، كه در جلالت و قدر بىنظير بوده و هميشه مصدر خدمات دولتى بوده و در سنهء هزار و دويست و شصت و هشت ه . ق . « 1 » درگذشت مادهء تاريخ آن مرحوم اين است .
تم با قصر العز تاريخه * جنة عدن ازلفت بالامين
- مرحوم ميرزا عبد الحسينخان ، اديب و طبيب و فاضل بوده و حكمت الهى داشته است صاحب انشاء و انشاد بوده كمالات صورى و معنوى را با هم داشته است .
( 1 ) - « . . . چون كار سلطنت بر محمد شاه قرار گرفت ، يك چند در خانهء يكى از علما متحصن بود ، عاقبت در اوايل صدارت حاجى ميرزا آقاسى از طريق بختيارى به عتبات رفت و در آنجا بود ، تا وفات يافت . » دايرة المعارف فارسى ص 254