شاهنامهء ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران ( فارسى ) — الصفحة ٦٣

يافتن رستم بن زال رخش خود را

را از كيقباد بربايد برآن شد كه باز معاودت كرده جنگ را مزوّرانه آغاز كند باشد كه همان شيرى كه از پستان آن مكيده و همان ثمراتى كه از آن چشيده و منافعى كه از آن ديده تجديد شود بدين نظر بنقض عهد و حلّ عقد مبادرت نموده جنگ را اعلام و قشونى جرّار فراهم آورده از جيحون عبور و در رأس سپاهى بيكران كه فراخاى زمين را تاب گنجايش آن نبود روى به ايران آورد . كيقباد كه وضعيّت را چنان ديد زال و سران سپاه را بمشاوره طلبيده مقدّمات جنگ را فراهم آورد .

يافتن رستم بن زال رخش خود را

يافتن رستم بن زال رخش خود را

چون زال اطّلاع يافت كه افراسياب نقض پيمان كرده از جيحون عبور و روى بايران آورده ضمنا قاصد كيقباد او را بدرگاه ملك طلبيد دل در برش طپيده روزها بانديشه دچار و شب به بيخوابى گرفتار آمد پس سران سپاه و يارانرا مجتمع ساخته گفت : بدانيد كه فتنهء افراسياب بيش از پيش بما روى آورده و كيقباد به عادت ديرين مرا بمساعدت طلبيده ولى سنّ من رو بكهولت نهاده و رنج پيرى مرا از پاى درآورده در عوض پسرم رستم در عين شباب و زورمندى است و ميتوان دل به دو قوى داشت و نه تنها در بلندپروازى و شهرت مرا قرين خواهد شد بلكه ما فوق من است فقط بحدّى جسيم و طويل و قوىيال و رشيد است كه هيچ مركوبى تاب بردن او را ندارد . پياده نيز بدرگاه ملك و بجنگ افراسيابش نتوانم برد بنابراين بر من و شماست كه آنچه اسب در زابلستان و كابل و كشمير و ايران داريم به دو ارائه كنيم شايد بخواست خداوند تكاورى مناسب بدست آورد . حضّار سر به پيشگاه وى فرود آورده گفتند : البتّه چنانچه ميشد خود را هم باسب تبديل و به رستم تحويل دهيم بحثى در اقدام و انجام آن نبود حال هم سواران و پيادگان و ابدان و ارواح و املاك ما به تو تعلّق دارد . پس جمعا تكاوران خويش از اطراف طلبيدند و به رستم ارائه داشتند و رستم دست به پشت هريك نهاد تاب مقاومت نياورد چه رسد كه پا در ركاب نهد بدين تفصيل پنجاه‌هزار اسب از نظر او گذشت و هيچيك تاب و تحمّل او را نداشتند و چيزى نمانده بود كه از يافتن مركوب مناسبى مأيوس شود كه خيلى از كشمير رسيد و از نظرش گذشت كرّه‌اى ديد