شاهنامهء ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٨
داستان مانى زنديق مدعى نبوت لعنه اللّه
سر تعظيم در مقابل وى فرود آوردند . بهرام جدا بامور سلطنت و مقهور ساختن دشمنان و بهبودى اوضاع و امور ايالات و ازدياد اعتبار خزانهء عمومى و مرعوب ساختن تبه‌كاران و افزايش آبادى و پيشرفت سياست دولت كوشيد .
داستان مانى زنديق مدعى نبوت لعنه اللّه
داستان مانى زنديق مدعى نبوت لعنه اللّه
اين ملعون در زمان شاپور ظهور كرد ولى بانتشار اصول عقايد خود مبادرت ننمود مگر در زمان سلطنت بهرام « 1 » باميد اينكه اين پادشاه در اثر كم تجربگى مزخرفات او را باور كرده بآئين جعلى او كه حسب روايت المقدسى در ( كتاب البدو و التاريخ ) نخستين مذهب ملحدانه در روى زمين است بگرود كه همين مذهب با تغيير اسامى متدرجا امروز به صورت عقيدهء باطنيّه درآمده است .
همين كه مانى لاطائلات خود را به بهرام عرضه داشت بهرام امر داد كه مؤبدان گرد آيند و در حضور او با مانى مناظره كنند و چون مؤبدان مؤبد مبناى عقيده‌اى كه او پيشنهاد ميكرد سئوال نمود مانى گفت : ترك دنيا و خرابى آن
( 1 ) شاهنامه بدين تفصيل ظهور مانى را در عهد شاپور ذو الاكتاف ضبط كرده است : بيامد يكى مرد گويا ز چين * كه چون او مصوّر نبد در زمين از آن چرب دستى رسيده بكام * يكى بر منش مردمانى بنام بصورتگرى گفت پيغمبرم * ز دين آوران جهان برترم ز چين نزد شاپور شد بار خواست * به پيغمبرى شاه را يار خواست بفرمود تا مانى آمد به پيش * سخن گفت با او ز اندازه بيش خود و مؤبدان هردو نزديك شاه * سخن راندند از سپيد و سياه يكى گفت كاى مرد صورت‌پرست * بيزدان چرا آختى چيره‌دست ببرهان صورت چرا بگروى * همى پند دين گستران نشنوى كه گويند پاك است و يزدان يكيست * جز از بندگى كردنت كار نيست گر اين صورت نغز جنبان بدى * سزد گر ز جنبنده برهان بدى فرو ماند مانى ز گفتار او * بپژمرد شاداب رخسار او بفرمود تا زود برداشتند * بخوارى ز درگاه بگذاشتند چنين گفت كاين مرد صورت‌پرست * نگنجد همى در سراى نشست همان پوست آكنده بينى بكاه * بدان تا نجويد كس اين پايگاه بياويختش بر در شا رسان * دگر پيش ديوار بيما رسان ز شاپور از آنگونه شد روزگار * كه در باغ با گل نديدند خار