شاهنامهء ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤

مراجعت گشتاسب بحدود بلخ و محاربهء او با تركان و محاصره كردن تركان او را و اجبار او به آزاد كردن اسفنديار

زنجيرهاى او احضار نمود همين كه رسيده شروع به كار كردند از سختى زنجيرها كار در نهايت بطوء پيش ميرفت اسفنديار صبرش تمام شده صنعتگران را بخشونت گفت :

شماها در تقييد سريعيد و در تخليص بطئ ! و در تحت تأثير غم بيحدّى كه در مرگ جدّ و برادران و خشمى كه نسبت به پدر خود داشت و توهين شديدى كه از استهزاء دشمنان حس ميكرد حركتى به خود داده بافشار اعضاى بدن تمام زنجيرها و بندها را از هم گسست و از بدنش ريخت كه در مقابلش تلّ عظيمى تشكيل داد و گفت : اينست هديهء كرزم ! و آنگاه در اثر حركت شديدى كه كرده بود به حال غش بر زمين افتاد جاماسب با فشاندن گلاب او را به خود آورد اسفنديار بحمّام رفت و ناخن‌هاى خود را گرفته نظيف‌ترين البسهء خود را در بر كرد و خدايرا از رهائى خود شكر نموده موفّقيّت خود را در آنچه ملزم بانجام آن بود مسئلت كرد و آنگاه با جاماسب از در صلح درآمد و با او بشرب و مشاوره پرداخته الطاف خود را نسبت به دو مرعى داشت سحرگاهان جوشن دربر كرده بر اسب بنشست و با پسران و خواص خود در كمال تعجيل طىّ طريق نمود « 1 » و جاماسب را گفت او را بنقطه‌اى برد كه جسد فرشيدورد برادر


( 1 ) از شاهنامه : چو شب تيره‌تر گشت اسفنديار * سليحش بپوشيد و بر ساخت كار بر آن بارهء خسروى بر نشست * يكى تيغ هندى گرفته بدست ورا راهبر پيش جاماسب بود * كه دستور فرخنده گشتاسب بود وز آنجا بيامد بدان جايگاه * كجا شاه گشتاسب گم كرده راه بسيرا ز ايرانيان كشته ديد * شده خاك و سنگ از جهان ناپديد همى زار بگريست بر كشتگان * بر آن تنگدل بخت بر گشتگان به جائى كجا گشته بد سخت رزم * به چشم آمدش كشته روى گرزم چنين گفت با كشته اسفنديار * كه اى مرد نادان بد روزگار نگه كن كه داناى ايران چه گفت * بدانگه كه بگشاد راز از نهفت كه دشمن كه دانا بود به ز دوست * ابا دشمن و دوست دانش نكوست از ايران همى جاى من خواستى * تو آوردى اندر جهان كاستى تو بردى از اين پادشاهى فروغ * همى چاره جستى بگفت دروغ بدين رزم خونى كه شد ريخته * تو باشى بدان گيتى آويخته وز آن دشت گريان سر اندر كشيد * بانبوه گردان تركان رسيد بيفكند از ايشان فراوان به راه * وز آنجايگه شد بنزديك شاه