روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧١٨
نظرات شيخ العراقين درباره استعفاى وثوق الدوله
استعفاى وثوق الدوله و علت استعفا و تهيهء كابينهء جديد و چه بايد كرد نموديم .
بعد بلند شده ، قرار شد بعد از ظهر دوشنبه به خانهء مرآت برويم . بعد با عين و متين پياده بهسمت خانه ، آنها به خانهء خودشان ، من هم به خانه آمده ، ناهار آش شوربا ، با كمال بىميلى خورده ، بچهها هم خورده بودند .
نظرات شيخ العراقين درباره استعفاى وثوق الدوله
نظرات شيخ العراقين درباره استعفاى وثوق الدوله
از خانهء شيخ العراقين تلفن به خانهء نير السلطان زده بودند كه من به آنجا به عجله بروم .
چايى خورده به خانهء شيخ العراقين رفتم . پدر و پسر گفتند بايد در مسجد ، روضهخوانها اظهار بشاشت از استعفاى وثوق الدوله و دعاى به شاه بنمايند و جمعى هم بروند فرحآباد نزد شاه عريضه تشكر بنويسند . بنده اولى را گفتم نمىشود . ثانى را اگر انعكاس بدى نكند ضررى ندارد . قرار شد شيخ العراقينزاده منزل سردار اسعد برود و او را تحريك نمايد كه كاكس را ديده از مساعدت با وثوق الدوله منصرف نمايد و عصر بيايند مسجد شيخ روضه . معاون السلطنه را هم گفتند عصر مىرود منزل ممتاز الملك و ممتاز الدوله و مستشار الدوله چون مركز اخبار آنجا است و چه بايد بكنند خبر مىآورد . مثل اينكه صبح هم منزل ممتاز الدوله بودند .
بعد بيرون آمده به خانهء حاج على شالفروش روضه رفته ، احمد آقا پسر آن مرحوم هم نبود . سه روضهخوان نشسته ، بلند شده ، نيم به غروب به مسجد شيخ آمده ، بينش آمد كه كاغذ مورخ الدوله رسيده كه بعد از مغرب مشير الدوله منتظر است . تا يك از شب روضه بوديم . خبر هم رسيد كه استعفاى وثوق الدوله شنيده مىشود كه قبول شده ؛ صحت و سقم معلوم نيست و شهرت داشت كه ناصر الملك هم از لندن تلگراف كرده كه من نمايندگى صلح را قبول نمىكنم ، چون افكار ملت ايران موافق با انتخاب من نيست . بعضى حدس مىزدند كه چون ناصر الملك مطلع است كه در اين نمايندگى آنوقت قبول مىشود كه استقلال ايران يا يك قطعه ايران را به جهت ارامنه و بعضى مطالب ديگر بنمايد از اين جهت قبول نكرده . بعضى مىگفتند وثوق الدوله خودش مىخواسته به لندن برود . شاه گفته بود كه مشاور الملك برود . وثوق الدوله خواسته بود كه شاه مداخله در امور نكند از اين جهت استعفا كرده ، بعضى مىگفتند كه وثوق الدوله تقلبا استعفا كرده كه در اين موقع صلح سپهسالار را سركار بياورد كه هم مقاصد انگليسىها حاصل بشود و هم خودش بدنام نشود و همچنين ناصر الملك نماينده باشد .