سفرنامه شاردن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤
فصل بيستم صليب و چگونگى خواندن نماز
فصل بيستم صليب و چگونگى خواندن نماز
فصل بيستم صليب و چگونگى خواندن نماز
به شرحى كه پيش از اين اشاره شد چون مينگرليها الفباى خاصى براى نوشتن زبان مخصوص خود ندارند براى نوشتن كتب مقدس ، و ديگر كتابهاى مذهبى حروف زبان گرجى را به كار مىبرند . از اين‌رو قريب به اتفاق مردم كلشيد به زبان گرجى آشنا هستند ، مينگرليها صليب را به روش يونانيان رسم مىكنند . براى اين كار دست خود را از طرف راست به شانهء چپ مىبرند و مىگويند زاشليتامامى زاتا (
zachelita mamizata
) يعنى به نام پدر ، آن‌گاه دستشان را روى سر مىگذارند و بر زبان مىآورند آزيزستا (
azizesta
) يعنى فرزند ، سپس دستشان را تا روى شكم پايين مىآورند و مىگويند دازوليسميندا زاتا (
dazulisminda zata
) يعنى روح القدس . آن‌گاه نخست دستشان را روى شانهء راست ، سپس روى شانهء چپ مىنهند ، و منظورشان از گفتن اين كلمات اقانيم سه‌گانه ماما (
mama
) - پدر - زدا (
zeda
) - پسر - زوليسميندا (
zulisminda
) روح القدس است كه به اعتقاد مسيحيان اين هر سه در خداى يگانه وحدت مىيابد و متجلى مىشود . همهء مينگرليها اين كلمات را بر زبان مىآورند ، اما معنا و مفهوم آن را در نمىيابند .
چنان كه گفتم اين مردمان علامت صليب را به شيوهء يونانيان رسم مىكنند .
نخست دست راست را به طرف راست ، و از آن پس به جانب چپ مىبرند ، بدين گونه نسبت به مقام روح القدس كوتاهى و سبكى روا مىدارند ، و در تفسير و تأويل اقانيم ثلاثه دچار خطا مىشوند .
بر اطلاق مىتوان گفت و باور كرد كه همهء كسانى كه به كليساى مقدس