زبدة التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٨

ذكر وقايع و حوادث سنهء خمس و ستّين و سبعمايه « 1 » حكايت جنگ شاه محمود و شاه شجاع

انبوه و گروهى باشكوه مجتمع شدند بعضى از ملازمان شاه شجاع نيز راه نفاق سپردند و در خفيه كتابتها به نوّاب قطب الحقّ و ( 1 ) الدّين شاه محمود رفع كردند از اين جمله امير ركن الدّين شاه حسن كه وزير شاه شجاع بود هرروز بريدى برسيدى و از كيفيّت احوال و اوضاع اعلام نمودى . شاه شجاع را در هر مقام و هر معنى ( 2 ) عربى و فارسى نكات فاضلانه بسيار است ، چنانچه در اين ايّام فرموده است :

ابيات العربية

و اخواني بأصطخر شروني * لأنّى كنت أحسنهم وجوها

فما ربحت تجارتهم و لكن * سيمنحني العزيز بأدخلوها ( 3 ) « 1 »

[ 74 - ب ] شاه شجاع را چون غلبه و استيلاء مخالفان معلوم شد او نيز لشكر خود ساخته كرده از شيراز بيرون آمد اركان دولت خود را جمع كرده در باب صلح و جنگ جانقى و مشورت ( 4 ) كردند . صلاح در آن ديد كه مكتوبى به برادر بنويسد دبيرى را پيش خود خواند و گفت :

نظم

به محمود بنويس كاى ارجمند * رسانيده بر دودهء خود گزند

نه محمود بينم به جنگ آمدن * مرا و ترا تيغ برهم زدن

تصوّر كن اى نامور شهريار * كه گر ز ان كه ما هردو باشيم يار

كه يا رد كشيدن سپه پيش ما * چو آگه شود از كم [ و ] بيش ما

اويس ار به ما تركتازى ( 5 ) كند * مگر با سر خويش بازى كند

ز فردوسى ( 6 ) پاك دين ياد كن * نگر تا چه گويد در اينجا سخن

كه گر دو برادر به هم داد پشت * تن كوه را باد ماند به مشت

چون مكتوب شاه شجاع دلير ( 7 ) با نصايح فراوان به شاه محمود رسيد سران سپاه و

( 1 ) - ت : « الحقّ و » ندارد . ( 2 ) - ت : فنى . ( 3 ) - بيت ديگرى دارد كه مغلوط است . ( 4 ) - ت : مشاورت . ( 5 ) - ت : ترك بازى . ( 6 ) - م : فرودويى . ( 7 ) - ت : ندارد .

( 1 ) و برادرانم مرا در ( شهر ) اصطخر فروختند چرا كه من از آنان وجيه‌تر بودم تجارت آنان برايشان سودى نداشت ، [ اشاره به آيه شريفه الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ ] سوره بقره 2 آيه 16 ، خداوند متعال بهشت را نصيبم خواهد كرد ، [ اشاره به آيه شريفه ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ ] سورهء اعراف 7 ، آيه 49 .