روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠

صفة قلعه اختيار الدين صينت عن تعرض الظالمين

صفة قلعه اختيار الدين صينت عن تعرض الظالمين

صفة قلعه اختيار الدين صينت عن تعرض الظالمين

ديگر از مستغربات بقاع . و مستبدعات قلاع قلعهء محروسه معمورهء اختيار الدين است « 1 » كه در جانب شمال اين بلده جنّت مثال سر باوج قلال قلاع افلاك كشيده ، و دندانهاى شرفات بروجش كه با كوتوال « 2 » قلعه هفتم زبان يكى دارد از مائده :

وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ . بكام رسيده . در جنب ديوار استوارش معراج نه پايهء گردون پست آمده . و حارسان بروج او را ساكنان قله قلعهء سما زير دست « 3 » گشته .

جاسوس خيال را انديشه راه بردن بوى محال ، « 4 » و وهاق « 5 » وهم را « 6 » توهم رسيدن بكنگره فلك‌فرسايش عين خيال .

للمؤلف « 7 » :

بنش رسيده بماهى سرش گذشته ز ماه * رسيده است به جائى كه نيست آنسو راه

طناب فكر ز اغراق خندقش قاصر * كمند و هم ز الصاق كنگرش كوتاه

( 1 ) - مج . مك : اختيار الدين است كه . س : اختيار الدين كه . ( 2 ) - كوتوال : فارسى مفرّس لفظ هندى است بمعنى : صاحب قلعه چه در اصل - كوث‌وال . بوده بتاى ثقيل هندى - فرهنگ آنندراج . و بپارسى ( كوتوال ) : ( دژبان ) . ( 3 ) - مك . مج : قلّعه قلعهء سما زير دست . س قلّه قلعه‌پيماى سما زير دست . ( 4 ) - س : بوى فكر محال . مج . مك : بوى محال . ( 5 ) - الوهق وز ان جبل و جمع آن وهاق وز ان جبال : ريسمان كه سر آن گره خورده و با آن چارپايان سركش را رام كنند . و ممكن است وهاق بكسر واو مصدر واهق البعير البعير مواهقة و وهاقا مدّ كل واحد عنقه فى السير و بارى الاخر . و معنى عبارت ( وهاق وهم را ) كمند و حبال انديشه را تو هم . يا : ( و مبارات و پيشى جستن انديشه مر كنگرهء فلك فرسايش را ) ( 6 ) - مج : وهاق وهم توهم . مك : وهاق وهم را توهم . ( 7 ) - مج : للمؤلف : س : لمؤلفه . مك : اين كلمه را ندارد .